Cẩm Nang Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Tràm Năng Suất Cao

Cẩm Nang Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Tràm Năng Suất Cao Từ A-Z phù hợp cho vùng đất phèn, đất trũng, đất rừng sản xuất và các vùng có mùa khô rõ ở Việt Nam. Cây tràm có sức sống khỏe, chịu úng, chịu phèn khá tốt, được trồng lấy gỗ, cừ, tinh dầu, làm rừng phòng hộ và cải tạo đất.

Cây tràm thuộc nhóm cây lâm nghiệp sinh trưởng nhanh, thân thẳng, vỏ bong, lá nhỏ chứa tinh dầu thơm. Tùy giống và điều kiện canh tác, tràm có thể khai thác cừ sau 4-6 năm, khai thác gỗ lớn hơn sau 7-10 năm hoặc lâu hơn nếu mục tiêu là gỗ xẻ.

Giá trị kinh tế của cây tràm đến từ nhiều hướng: bán cừ xây dựng, gỗ nguyên liệu, củi, dăm, tinh dầu và dịch vụ môi trường rừng. Ở Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và một số vùng duyên hải, tràm còn giúp giữ nước, chắn gió, hạn chế xói mòn và tận dụng đất khó canh tác.

Muốn đạt năng suất cao, người trồng cần chọn giống đúng mục tiêu, trồng đúng mật độ, quản lý cỏ dại trong 1-2 năm đầu và chăm sóc theo từng giai đoạn. Cẩm Nang Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Tràm Năng Suất Cao Từ A-Z nên được áp dụng linh hoạt theo loại đất, nguồn nước và chu kỳ khai thác của từng hộ.

Nên chọn giống tràm đã được tuyển chọn, cây con đồng đều, thân thẳng, lá xanh, không cong queo, không sâu bệnh và không bị vỡ bầu. Cây giống tốt thường cao 25-40 cm, đường kính cổ rễ khoảng 2-4 mm, rễ trắng khỏe, bầu chặt nhưng không xoắn rễ quá nặng.

Nếu trồng bằng cây con từ hạt, cần lấy hạt từ cây mẹ sinh trưởng khỏe, thân thẳng, tán cân đối, không bị sâu bệnh. Hạt tràm rất nhỏ, khi gieo nên trộn với cát khô mịn để gieo đều, giữ ẩm nhẹ và che mưa lớn trong giai đoạn nảy mầm.

Trước khi đưa cây ra ruộng, cần luyện cây 7-10 ngày bằng cách giảm tưới, tăng dần ánh sáng và loại bỏ cây yếu. Không nên trồng cây còn quá non vì dễ chết khi gặp nắng gắt, phèn mạnh hoặc ngập sâu kéo dài.

Với Cẩm Nang Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Tràm Năng Suất Cao Từ A-Z, khâu giống quyết định lớn đến độ đồng đều của rừng. Trồng dặm sớm trong 20-45 ngày đầu giúp duy trì mật độ, tránh lỗ trống làm giảm sản lượng gỗ về sau.

Cây tràm thích hợp trên đất phèn, đất than bùn, đất cát pha, đất thịt nhẹ đến trung bình, miễn là không bị khô hạn kéo dài trong giai đoạn cây còn nhỏ. Độ pH đất phù hợp khoảng 4,0-6,5; tràm chịu chua khá tốt nhưng sinh trưởng sẽ chậm nếu phèn hoạt động quá mạnh.

Trước khi trồng cần phát dọn thực bì, gom cành khô dễ cháy, thiết kế mương thoát nước hoặc giữ nước tùy địa hình. Vùng trũng nên lên liếp hoặc đắp mô cao 20-40 cm để rễ non không bị ngập sâu liên tục; vùng đất cao cần giữ ẩm tốt trong mùa khô.

Mật độ phổ biến là 10.000-20.000 cây/ha nếu trồng cừ, tương đương khoảng cách 1 x 1 m đến 1 x 0,5 m. Nếu trồng lấy gỗ lớn, có thể trồng thưa hơn 1.600-3.300 cây/ha, khoảng cách 2 x 3 m, 2 x 2 m hoặc 3 x 2 m, sau đó tỉa thưa theo mục tiêu.

Hố trồng có thể đào 20 x 20 x 20 cm trên đất tốt, hoặc lớn hơn trên đất nghèo dinh dưỡng. Khi trồng, xé bỏ vỏ bầu nhẹ nhàng, đặt cây thẳng, lấp đất ngang mặt bầu, nén vừa phải và tránh lấp đất quá sâu làm nghẹt cổ rễ.

Giai đoạn mới trồng cần giữ ẩm liên tục trong 15-30 ngày đầu, nhất là khi trồng đầu mùa khô hoặc trên đất cát. Nếu không có mưa, tưới 1-2 lần/tuần, mỗi lần đủ ẩm vùng rễ, tránh tưới xối mạnh làm nghiêng cây hoặc trôi đất quanh bầu.

Từ 1-6 tháng sau trồng, cây tràm đã bắt đầu ra rễ mới nhưng vẫn dễ bị cạnh tranh nước bởi cỏ dại. Cần kết hợp làm cỏ, vun gốc và giữ lớp thực bì khô vừa phải để giảm bốc hơi; nơi phèn nặng không nên tháo cạn nước đột ngột vì dễ làm phèn bốc lên.

Từ năm thứ hai trở đi, tràm thường tự thích nghi với điều kiện mưa nắng tự nhiên. Ở vùng khô hạn, nên ưu tiên trồng đầu mùa mưa để rễ kịp ăn sâu trước mùa khô; vùng ngập sâu cần kiểm soát mực nước, tránh để ngập ngọn cây non kéo dài.

Không tưới quá nhiều trên đất bí chặt vì rễ thiếu oxy, cây vàng lá và chậm lớn. Ngược lại, thiếu nước trong 2-3 tháng đầu có thể làm tỷ lệ sống giảm mạnh, khiến rừng không đều và khó đạt năng suất cao.

Thời điểm thu hoạch phụ thuộc mục tiêu sản phẩm. Trồng cừ thường khai thác khi cây 4-6 năm tuổi, thân thẳng, đường kính đạt yêu cầu; trồng gỗ nguyên liệu thường 6-8 năm; trồng gỗ lớn có thể kéo dài 8-12 năm hoặc hơn để tăng đường kính.

Trước khai thác cần xác định tuyến vận chuyển, thời điểm đất đủ khô để máy móc hoặc nhân công đi lại, đồng thời tránh mùa mưa lớn làm gỗ lấm bùn và khó tập kết. Với rừng tràm trên đất than bùn hoặc vùng dễ cháy, cần dọn vật liệu khô và bố trí phòng cháy trong suốt mùa khai thác.

Khi chặt, nên cắt sát gốc, phân loại ngay tại rừng theo cừ, gỗ nhỏ, củi hoặc nguyên liệu dăm. Thân tràm dùng làm cừ cần róc nhánh gọn, giữ thân thẳng, xếp thành bó hoặc đống trên nền cao ráo để hạn chế ẩm mốc.

Nếu khai thác lá hoặc cành để chưng cất tinh dầu, nên thu vào lúc cây sinh trưởng khỏe, tránh lấy quá nhiều trên cây còn non. Bảo quản nguyên liệu ở nơi thoáng, tránh phơi nắng quá gắt kéo dài làm giảm hàm lượng tinh dầu.

Sai lầm thường gặp là trồng cây giống quá non, trồng sai mùa hoặc không trồng dặm kịp thời. Với Cẩm Nang Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cây Tràm Năng Suất Cao Từ A-Z, nguyên tắc quan trọng là đảm bảo tỷ lệ sống cao trong 45 ngày đầu và rừng đồng đều trong năm đầu tiên.

Không nên bỏ qua khâu làm cỏ vì cỏ tranh, lau sậy và cây bụi có thể cạnh tranh mạnh ánh sáng, nước và dinh dưỡng. Trong 1-2 năm đầu nên làm cỏ 2-4 lần/năm tùy mức độ cỏ, kết hợp vun gốc để cây đứng vững.

Cần chú ý phòng cháy rừng vào mùa khô, nhất là vùng tràm có nhiều lá khô và thảm thực bì dày. Nên tạo đường băng cản lửa, phát dọn quanh lô trồng, không đốt thực bì khi gió mạnh và luôn có phương án canh phòng.

Muốn tăng giá trị, người trồng nên xác định mục tiêu ngay từ đầu: trồng cừ thì mật độ dày, chu kỳ ngắn; trồng gỗ lớn thì mật độ thưa hơn, cần tỉa cành và tỉa thưa hợp lý. Quản lý rừng theo mục tiêu sẽ giúp cây tràm cho sản lượng và chất lượng tốt hơn.