Xuất khẩu phân bón của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm ghi nhận mức tăng nổi bật cả về lượng lẫn giá trị, trong bối cảnh giá bán quốc tế đi lên và nhu cầu thế giới tăng theo mùa vụ sản xuất.
Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong nửa đầu năm, Việt Nam xuất khẩu gần 1,7 triệu tấn phân bón, thu về hơn 932 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng xuất khẩu tăng mạnh 52%, còn giá trị tăng gấp đôi. Diễn biến này cho thấy thị trường phân bón đang có lợi thế về giá, đồng thời tạo thêm dư địa tiêu thụ cho các doanh nghiệp trong nước khi cân đối giữa thị trường nội địa và xuất khẩu.
Xuất khẩu phân bón tăng mạnh nhờ giá bán đi lên
Riêng trong tháng 6, lượng phân bón xuất khẩu đạt 261.250 tấn, tăng 53% so với cùng kỳ năm ngoái. Cùng với mức tăng về sản lượng, giá bán cao hơn đã giúp kim ngạch xuất khẩu trong tháng 6 đạt gần 172 triệu USD, cao gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá phân bón tăng trong bối cảnh tuyến đường huyết mạch vận chuyển nguyên liệu sản xuất phân bón là Eo biển Hormuz bị gián đoạn do căng thẳng khu vực Trung Đông. Đây là yếu tố tác động trực tiếp đến nguồn cung nguyên liệu và chi phí vận chuyển trên thị trường quốc tế. Trong khi đó, nhu cầu phân bón của thế giới tăng cao do trùng với mùa vụ sản xuất, góp phần giữ giá ở mức cao.
Theo đó, giá phân bón xuất khẩu trung bình trong tháng 6 đạt 657 USD/tấn, tăng 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính từ đầu năm đến nay, giá phân bón xuất khẩu tăng khoảng 36%. Với mặt bằng giá này, kim ngạch tăng nhanh hơn sản lượng, phản ánh rõ vai trò của yếu tố giá trong kết quả nửa đầu năm.
Campuchia vẫn là thị trường lớn nhất
Về thị trường, Campuchia là thị trường nhập khẩu phân bón của Việt Nam lớn nhất trong nửa đầu năm nay, chiếm 19%. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu sang thị trường này giảm 13% về lượng so với cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến giảm tại thị trường chủ lực cho thấy doanh nghiệp vẫn phải theo sát sức mua từng khu vực, dù tổng thể xuất khẩu đang tăng mạnh.
Hàn Quốc là thị trường có tỷ trọng lớn thứ hai, chiếm 9%, đồng thời ghi nhận mức tăng mạnh 36%. Sự dịch chuyển giữa các thị trường cho thấy xuất khẩu phân bón không chỉ phụ thuộc vào một đầu ra duy nhất, mà còn chịu tác động bởi nhu cầu mùa vụ, giá quốc tế và khả năng phân phối của từng doanh nghiệp.
Trong bối cảnh thị trường thế giới biến động, việc duy trì nhiều điểm đến xuất khẩu giúp doanh nghiệp giảm áp lực tồn kho, bảo đảm vận hành nhà máy ổn định. Tuy nhiên, yếu tố giá nguyên liệu, logistics và chính sách xuất khẩu của các nước lớn vẫn là những biến số cần được theo dõi chặt chẽ trong các tháng còn lại của năm.
Đạm Cà Mau ghi nhận nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch
Đà tăng của xuất khẩu phân bón phần nào phản ánh vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong nửa đầu năm nay. Tại hội nghị sơ kết công bố kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 diễn ra hôm 24/6, Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau, tức Đạm Cà Mau, mã DCM, ghi nhận nhiều chỉ tiêu tăng trưởng so với kế hoạch đề ra.
Theo báo cáo, trong nửa đầu năm, doanh thu từ bộ sản phẩm của Đạm Cà Mau đạt hơn 11.800 tỷ đồng. Tổng sản lượng tiêu thụ vượt 900.000 tấn, tương ứng thực hiện hơn 59% kế hoạch năm 2026. Đây là kết quả đáng chú ý trong bối cảnh thị trường phân bón chịu nhiều tác động từ giá nguyên liệu đầu vào và diễn biến cung cầu quốc tế.
Tại hội nghị, Tổng Giám đốc TCT Phân bón Dầu khí Cà Mau Nguyễn Thanh Tùng cho biết doanh nghiệp đang bước sang giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả vận hành cũng như năng lực cạnh tranh. Để hoàn thành các mục tiêu năm 2026, trong 6 tháng cuối năm, doanh nghiệp sẽ tập trung triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm, gồm củng cố thị trường, bảo đảm nguồn cung và nâng cao năng lực vận hành.
Trước đó, tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên tổ chức ngày 22/4, lãnh đạo công ty cho biết thị trường năm 2026 tiếp tục chịu ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị, khiến giá dầu, khí và phân bón biến động mạnh. Giá dầu tăng kéo theo giá khí, là nguyên liệu đầu vào quan trọng, đi lên. Tuy nhiên, do giá urê hiện tăng nhanh hơn, biên lợi nhuận vẫn được kỳ vọng tích cực.
Doanh nghiệp cân đối nội địa và xuất khẩu
Bên cạnh yếu tố chi phí đầu vào, nguồn cung phân bón toàn cầu cũng chịu áp lực khi khu vực Trung Đông, nơi chiếm khoảng 20% nguồn cung, bị gián đoạn, trong khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu. Nhu cầu tăng theo mùa vụ đã góp phần duy trì mặt bằng giá ở mức cao trong quý I.
Trong bối cảnh nhu cầu nội địa bước vào giai đoạn thấp điểm, xuất khẩu phân bón tiếp tục đóng vai trò cân bằng sản lượng. Đạm Cà Mau cho biết định hướng xuất khẩu chiếm khoảng 25 - 30% tổng sản lượng. Campuchia là thị trường trọng điểm, chiếm hơn 40% thị phần urê, có lúc xấp xỉ 50%.
Ngoài Campuchia, sản phẩm của công ty đã xuất khẩu sang khoảng 22 quốc gia, chủ yếu thông qua các đối tác trung gian nhằm bảo đảm mạng lưới phân phối và kiểm soát đầu ra. Trong một số thời điểm, doanh nghiệp vẫn duy trì xuất khẩu ngay cả khi giá thấp hơn trong nước để giảm tồn kho và bảo đảm vận hành ổn định. Lãnh đạo công ty cũng cho biết đã chốt một số lô hàng với mức giá thuận lợi cho quý II, qua đó kỳ vọng kết quả kinh doanh tiếp tục duy trì tích cực trong ngắn hạn. Mặt bằng giá được rà soát định kỳ khoảng 15 ngày/lần để bám sát thị trường.
PVFCCo - Phú Mỹ tăng mạnh sản xuất và tiêu thụ
Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí - CTCP, tức PVFCCo - Phú Mỹ, mã DPM, cũng ghi nhận kết quả tích cực. Tổng sản lượng sản xuất phân bón và hóa chất của PVFCCo - Phú Mỹ ước đạt khoảng 551,5 nghìn tấn.
Trong đó, sản lượng Urê Phú Mỹ quy đổi ước đạt 434,3 nghìn tấn, ước hoàn thành 106% kế hoạch 6 tháng. Sản lượng NPK Phú Mỹ ước đạt 111,2 nghìn tấn, ước hoàn thành 126% kế hoạch. Sản lượng UFC85 ước đạt 6 nghìn tấn, hoàn thành 130% kế hoạch.
Ở khâu kinh doanh, tổng sản lượng phân bón và hóa chất ước đạt khoảng 972,3 nghìn tấn. Trong đó, tổng sản lượng kinh doanh phân bón ước đạt 906,6 nghìn tấn, ước hoàn thành 132% kế hoạch 6 tháng. Nhóm Urê Phú Mỹ và các sản phẩm có nguồn gốc từ Urê Phú Mỹ ước đạt 437,2 nghìn tấn, hoàn thành kế hoạch 6 tháng.
Các loại phân bón thương mại ước đạt 325,2 nghìn tấn, ước vượt 112% kế hoạch 6 tháng và đã hoàn thành 105% kế hoạch cả năm. Sản lượng tiêu thụ NPK Phú Mỹ ước đạt 144,2 nghìn tấn, ước vượt 45% kế hoạch 6 tháng, tương đương khoảng 80% kế hoạch năm và gần bằng mức thực hiện của cả năm 2025.
Nhìn chung, kết quả nửa đầu năm cho thấy xuất khẩu phân bón đang là điểm sáng của ngành trong bối cảnh giá quốc tế tăng và nguồn cung toàn cầu chịu nhiều biến động. Dù vậy, các doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục theo dõi sát chi phí đầu vào, diễn biến thị trường nhập khẩu và nhu cầu nội địa để bảo đảm tăng trưởng đi cùng hiệu quả vận hành.
