drone cây ăn trái đang trở thành một hướng ứng dụng công nghệ đáng chú ý tại Đồng Tháp, sau khi thiết bị bay không người lái đã chứng minh hiệu quả trên nhiều cánh đồng lúa ở ĐBSCL. Từ nhu cầu giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm nước và nâng cao độ chính xác trong chăm sóc vườn cây, nhiều nông dân đã mạnh dạn đưa thiết bị này vào các vùng chuyên canh.
Không chỉ là thay đổi một công cụ phun thuốc hay tưới nước, việc ứng dụng drone phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy sản xuất. Nhà vườn đang dần đi từ canh tác dựa nhiều vào kinh nghiệm sang phương thức quản lý chính xác hơn, có tính toán về lượng nước, lượng thuốc BVTV, thời gian lao động và khả năng thích ứng với thời tiết cực đoan.
Drone cây ăn trái nâng độ chính xác khi phun thuốc BVTV
Những năm gần đây, cùng với xu hướng đưa công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, drone không còn là hình ảnh xa lạ trên các cánh đồng lúa ở ĐBSCL. Điểm mới là thiết bị này đang từng bước xuất hiện trong các vườn cây ăn trái, đặc biệt tại Đồng Tháp, địa phương có diện tích cây ăn trái thuộc nhóm lớn của khu vực ĐBSCL.
Trong thực tế sản xuất, phun thuốc BVTV thủ công thường phụ thuộc nhiều vào sức lao động, kinh nghiệm người phun, điều kiện gió và mật độ tán cây. Khi dùng drone, thuốc hoặc nước được phân bổ đều hơn, thời gian thực hiện nhanh hơn, đồng thời giúp người lao động hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hóa chất. Đây là một trong những lý do khiến nhiều nhà vườn quan tâm đến công nghệ này.
Việc ứng dụng drone cây ăn trái còn góp phần giải quyết bài toán tiết kiệm vật tư đầu vào. Khi lượng thuốc được phun đúng vị trí và đồng đều hơn, nông dân có cơ sở để giảm thất thoát, hạn chế tình trạng phun trùng lặp hoặc phun không tới tán cây. Với các vườn có diện tích lớn, lợi ích này càng rõ khi chi phí nhân công và vật tư nông nghiệp đều có xu hướng tạo áp lực lên người sản xuất.
Bài toán nước tưới trong điều kiện thời tiết cực đoan
Tại nhiều vùng chuyên canh cây ăn trái của Đồng Tháp, khó khăn lớn hiện nay không chỉ là chăm sóc đúng kỹ thuật, mà còn là sử dụng hiệu quả nguồn nước tưới. Thời tiết ngày càng cực đoan khiến nông dân phải tính toán kỹ hơn, đặc biệt trong các giai đoạn nắng nóng hoặc khi có nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn.
Ông Nguyễn Văn Nhỏ, nông dân xã Tháp Mười, cho biết tưới nước theo phương pháp truyền thống đôi khi dẫn đến tình trạng thừa hoặc thiếu nước, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng. Theo ông, nếu thiếu nước thì nông dân còn có thể bổ sung, nhưng khi đã tưới dư nước thì rất khó lấy lại. Vì vậy, người làm vườn phải tính toán sao cho vừa đủ để tiết kiệm chi phí mà cây vẫn phát triển tốt.
Từ nhu cầu tối ưu hóa sản xuất, nhiều nhà vườn tại địa phương sau khi chứng kiến hiệu quả của drone trên cây lúa đã đưa thiết bị này vào vườn cây ăn trái. Theo ông Nhỏ, drone giúp phân bổ thuốc và nước tưới đồng đều hơn so với cách làm thủ công. Đặc biệt, lượng nước sử dụng giảm đáng kể nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả khi phun thuốc BVTV cho vườn cây.
Trường hợp của anh Mô Văn Tính, xã Tràm Chim, là một ví dụ. Với 1,2ha trồng sầu riêng, anh cho biết việc ứng dụng drone giúp giảm lượng nước sử dụng trong mỗi lần phun, qua đó kéo dài khả năng dự trữ nước trong những giai đoạn nắng nóng hoặc khi xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn. Lượng nước giảm nhưng hiệu quả vẫn bảo đảm, giúp nông dân chủ động hơn nếu thời tiết bất lợi kéo dài.
Vận hành trong vườn cây phức tạp hơn trên ruộng lúa
Cùng với nhu cầu ngày càng tăng của nông dân, các tổ dịch vụ vận hành drone phục vụ sản xuất cây ăn trái cũng bắt đầu hình thành tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, theo các đơn vị cung cấp dịch vụ, vận hành drone trong vườn cây ăn trái phức tạp hơn nhiều so với trên ruộng lúa.
Trên đồng lúa, drone có thể hoạt động trong không gian rộng, mặt ruộng tương đối bằng phẳng và ít vật cản. Trong khi đó, vườn cây ăn trái có tán cây dày, chiều cao cây không đồng đều, mật độ cành lá khác nhau và nhiều yếu tố cản trở đường bay. Người điều khiển phải tính toán độ cao, hướng gió, mật độ tán lá cũng như lượng nước phù hợp với từng loại cây.
Yêu cầu kỹ thuật không chỉ nằm ở việc cho thiết bị bay đúng đường, mà còn ở khả năng đưa thuốc hoặc nước phủ đều từ tán xuống tận gốc cây. Nếu điều khiển không phù hợp, hiệu quả phun có thể không đạt như mong muốn. Vì vậy, để drone cây ăn trái phát huy tác dụng, người vận hành cần hiểu cả thiết bị lẫn đặc điểm sinh trưởng của từng loại cây trồng.
Anh Nguyễn Văn Hải ở xã Thanh Mỹ, đang canh tác 6 công thanh long, cho biết ban đầu gia đình còn e ngại về hiệu quả của drone. Tuy nhiên, sau nhiều lần sử dụng, anh nhận thấy cây được phun đồng đều hơn, thời gian và công lao động giảm đáng kể. Theo anh Hải, trước đây mỗi lần phun thuốc phải huy động nhiều nhân công, mất nhiều thời gian và chi phí; nay drone làm nhanh hơn rất nhiều mà vẫn bảo đảm thuốc phủ đều trên cây.
Hướng đi phù hợp với nông nghiệp thông minh
Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp liên tục tăng, lao động nông thôn ngày càng khan hiếm, việc ứng dụng công nghệ là hướng đi tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh của ngành hàng cây ăn trái. Drone không chỉ hỗ trợ giảm công lao động, mà còn giúp rút ngắn thời gian chăm sóc vườn, nhất là ở những khâu cần thực hiện nhanh và đồng loạt.
Sự xuất hiện của drone cây ăn trái cho thấy quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp đang đi vào các khâu sản xuất cụ thể. Từ ruộng lúa đến vườn cây, thiết bị bay không người lái góp phần hình thành phương thức canh tác tiết kiệm hơn, chính xác hơn và phù hợp hơn với yêu cầu sản xuất hiện đại. Xu hướng này cũng phù hợp với định hướng xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và phát triển bền vững tại nhiều địa phương vùng ĐBSCL.
Đánh giá về hiệu quả ứng dụng drone trên cây ăn trái, ông Trần Thanh Tâm, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp, cho rằng đây là giải pháp công nghệ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người sản xuất. Hiện drone giúp giảm đáng kể lượng nước và thuốc BVTV sử dụng trong mỗi lần phun, đồng thời tiết kiệm chi phí nhân công, rút ngắn thời gian thực hiện các công đoạn chăm sóc vườn cây.
Theo ông Trần Thanh Tâm, độ chính xác cao của thiết bị còn góp phần nâng cao hiệu quả phòng trừ dịch hại, giảm thất thoát vật tư và hạn chế ảnh hưởng đến môi trường. Việc nông dân mạnh dạn ứng dụng drone trên cây ăn trái cho thấy quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang sản xuất nông nghiệp thông minh đang diễn ra rõ nét.
Ông Tâm nhấn mạnh, đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nguồn nước ngày càng chịu áp lực và yêu cầu nâng cao chất lượng nông sản ngày càng cao. Ngành nông nghiệp Đồng Tháp khuyến khích người dân tiếp tục tiếp cận, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển nông nghiệp bền vững.
Từ những kết quả ban đầu tại Đồng Tháp, drone cây ăn trái đang mở thêm lựa chọn cho nhà vườn trong quá trình hiện đại hóa sản xuất. Khi được vận hành đúng kỹ thuật và gắn với nhu cầu thực tế của từng vườn cây, công nghệ này có thể góp phần tiết kiệm nguồn lực, giảm chi phí và giúp nông nghiệp địa phương thích ứng tốt hơn với những biến động của thời tiết, thị trường và yêu cầu chất lượng nông sản.
