Cá chết Cà Mau tại khu vực khóm 3, khóm 4, phường Tân Thành đang khiến hàng chục hộ nuôi cá bống tượng, cá chình tiếp tục đứng ngồi không yên. Các hộ dân cho rằng mức đề xuất hỗ trợ từ hơn 10 đến 60 triệu đồng/hộ là quá thấp so với số vốn đã bỏ ra và mức thiệt hại thực tế trong quá trình thi công Dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau.
Sự việc không chỉ là câu chuyện bồi hoàn thiệt hại trước mắt, mà còn liên quan trực tiếp đến sinh kế của người dân địa phương. Cá bống tượng, cá chình là nhóm cá đặc sản, giá trị kinh tế cao, thời gian nuôi dài và đòi hỏi môi trường nước ổn định. Khi cá chết hàng loạt, người nuôi chịu thiệt hại kép: mất đàn cá đang tăng trưởng và khó khôi phục sản xuất nếu điều kiện môi trường chưa được xử lý rõ ràng.
Cá chết Cà Mau và mức hỗ trợ bị cho là “quá bèo”
UBND phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau vừa tổ chức buổi đối thoại ban đầu giữa các hộ dân nuôi cá bống tượng, cá chình bị chết hàng loạt ở khóm 3, khóm 4 với đơn vị thi công Dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau. Mục đích của buổi làm việc là ghi nhận ý kiến về mức hỗ trợ thiệt hại cây trồng, vật nuôi sau sự cố.
Tuy nhiên, tại buổi đối thoại, nhiều hộ dân tỏ ra bất ngờ và bức xúc khi đại diện chủ đầu tư, đơn vị thi công là ông Nguyễn Văn Định, Phó Giám đốc điều hành liên danh gói thầu số 12, đưa ra phương án hỗ trợ mà người dân cho là không tương xứng. Theo phản ánh, mức đề xuất chỉ dao động từ hơn 10 đến 60 triệu đồng/hộ, trong khi số tiền đầu tư vào ao nuôi và thiệt hại được các hộ dân kê khai cao hơn rất nhiều.
Bà Huỳnh Thanh Lệ cho biết gia đình bà đầu tư khoảng 2 tỷ đồng để nuôi 20 ao cá. Khi cá mới được 5 đến 10 tháng tuổi, gần phân nửa số cá đã bị thiệt hại. Tuy vậy, mức hỗ trợ được đề xuất cho hộ bà chỉ là 60 triệu đồng. Hộ ông Trần Ngọc Tiến cũng được đề xuất mức hỗ trợ 50 triệu đồng.
Nhiều hộ nuôi cá đặc sản thiệt hại lớn
Không chỉ một vài hộ riêng lẻ, nhiều hộ nuôi tại khu vực cạnh sân bay Cà Mau đều phản ánh mức thiệt hại cao. Hộ ông Nguyễn Hoàng Ân có 1,3ha ao nuôi, bị thiệt hại khoảng 80%, nhưng cũng chỉ được đề xuất nhận 50 triệu đồng. Đây là con số khiến người dân khó chấp nhận, bởi diện tích ao nuôi lớn đồng nghĩa với chi phí đầu tư con giống, thức ăn, chăm sóc và cải tạo ao cũng rất lớn.
Trường hợp ông Hứa Văn Kiệp được xem là cá biệt. Ông có 6 ao nuôi, bị thiệt hại 50% và yêu cầu được hỗ trợ 300 triệu đồng. Tuy nhiên, mức đưa ra cho hộ ông chỉ là 16 triệu đồng. Sự chênh lệch quá lớn giữa yêu cầu của người dân và đề xuất hỗ trợ là nguyên nhân chính khiến buổi đối thoại chưa thể tạo được sự đồng thuận.
Ông Đặng Văn Năm, ngụ phường Tân Thành, cho biết gia đình ông có 21 ao nuôi cá bống tượng, cá chình bị thiệt hại, tương đương số tiền 1,9 tỷ đồng. Dù vậy, hộ ông cũng chỉ được đề xuất hỗ trợ 60 triệu đồng. Ông Năm nói thẳng rằng số tiền 60 triệu đồng mà phía chủ đầu tư, đơn vị thi công Dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau đưa ra không đáng gì so với thiệt hại tài sản của ông và bà con.
Chính quyền và ngành chuyên môn đang tìm hướng giải quyết
Liên quan đến vụ cá chết Cà Mau, ông Võ Minh Tân, Chủ tịch UBND phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau cho biết chính quyền phường cùng các ngành chức năng đang làm việc với chủ đầu tư để tìm cách giải quyết. Khi có thông tin cụ thể, địa phương sẽ cung cấp cho báo chí.
Ở góc độ chuyên môn, ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết sở chỉ hướng dẫn về mặt chuyên môn. Theo ông Mười, phường đang đàm phán với chủ đầu tư để xem phương án xử lý như thế nào. Điều này cho thấy vụ việc vẫn đang trong quá trình trao đổi, chưa có kết quả cuối cùng về mức hỗ trợ cũng như cách khắc phục lâu dài cho vùng sản xuất bị ảnh hưởng.
Đối với người nuôi, điều cần nhất lúc này là một phương án minh bạch, có căn cứ và sát với thiệt hại thực tế. Việc đánh giá thiệt hại trong nuôi thủy sản thường không chỉ nhìn vào số cá đã chết, mà còn phải tính đến độ tuổi cá, chi phí đầu tư ban đầu, thời gian nuôi còn lại, khả năng tái đàn và điều kiện môi trường sau sự cố. Nếu môi trường ao nuôi chưa ổn định, người dân khó có thể mạnh dạn thả nuôi trở lại.
Kết quả mẫu nước và yêu cầu chấn chỉnh thi công
Trước đó, Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Cà Mau, thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh này, đã công bố kết quả phân tích nước mặt khu vực quanh dự án bơm cát làm sân bay Cà Mau. Theo kết quả công bố, cả 5 mẫu nước được lấy đều bị ô nhiễm ở mức trung bình đến rất xấu.
Đáng chú ý, độ mặn đo được tại các điểm lấy mẫu dao động từ 9,84 phần ngàn đến 14,36 phần ngàn. Mức này vượt ngưỡng phù hợp cho nuôi trồng thuỷ sản nước ngọt và canh tác lúa. Với các loài cá đặc sản nước ngọt như cá bống tượng, cá chình, biến động độ mặn và chất lượng nước có thể tạo ra áp lực lớn lên đàn cá, nhất là trong giai đoạn đang nuôi thương phẩm.
UBND tỉnh Cà Mau cũng đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng chính quyền phường Tân Thành và các đơn vị liên quan, nhanh chóng tổ chức cuộc họp để thống nhất biện pháp, kế hoạch và thời gian thực hiện các bước khắc phục tình trạng môi trường sản xuất. Đồng thời, tỉnh yêu cầu tuyên truyền, vận động nhân dân phối hợp khắc phục sự cố nhằm bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.
Riêng đối với chủ đầu tư là Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam-CTCP (ACV), tỉnh Cà Mau yêu cầu phải chấn chỉnh ngay các biện pháp thi công, thực hiện nghiêm quy định bảo vệ môi trường trong quá trình triển khai dự án. Tỉnh Cà Mau cũng đã có văn bản yêu cầu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND phường Tân Thành cùng các đơn vị liên quan nghiêm túc rút kinh nghiệm trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân do để xảy ra tình trạng chậm trễ xử lý.
Vụ cá chết Cà Mau vì vậy vẫn đang chờ một phương án giải quyết thỏa đáng. Trong khi các cơ quan chức năng tiếp tục làm việc với chủ đầu tư, người nuôi cá ở phường Tân Thành mong muốn thiệt hại được xem xét đầy đủ, môi trường sản xuất được khắc phục và sinh kế của họ sớm được ổn định trở lại.
