Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn số 5087/BNNMT-VP gửi các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Tháng hành động vì môi trường, Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.
Thông điệp xuyên suốt của đợt hưởng ứng năm nay là thúc đẩy hành động thực chất trước biến đổi khí hậu, đồng thời phát triển kinh tế biển xanh theo hướng bền vững. Các hoạt động được yêu cầu triển khai đồng bộ, phù hợp điều kiện từng địa phương, có khả năng lan tỏa đến cộng đồng dân cư, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức xã hội.
Chung tay hành động vì khí hậu
Ngày Môi trường thế giới 05/6/2026 được Chương trình Môi trường Liên hợp quốc, UNEP, phát động với chủ đề “A Global Call for Climate Action - Kêu gọi toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”. Chủ đề này kêu gọi các quốc gia, tổ chức và cộng đồng trên toàn cầu hành động mạnh mẽ, đồng bộ và thực chất để bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.
Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan, nước biển dâng và thiên tai tiếp tục gia tăng, yêu cầu chuyển đổi xanh không còn là định hướng dài hạn mà đã trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Với Việt Nam, việc phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao sức chống chịu của hệ sinh thái và cộng đồng dân cư có ý nghĩa trực tiếp đối với mục tiêu phát triển bền vững, cũng như cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại Hội nghị COP26.
Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh. Đây là nhóm nhiệm vụ đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, khu vực sản xuất, cộng đồng dân cư và từng người dân trong thay đổi thói quen tiêu dùng, sản xuất, xả thải.
Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi xanh
Một trọng tâm được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế, rà soát và cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường. Việc đơn giản hóa quy trình, nâng cao chất lượng phục vụ sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân và doanh nghiệp tham gia các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.
Cùng với cải cách thủ tục, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu triển khai hiệu quả các cam kết quốc tế về khí hậu, đặc biệt là mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Điều này gắn với yêu cầu kiểm soát phát thải, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, đổi mới công nghệ và từng bước hình thành các mô hình sản xuất ít phát thải trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong giám sát môi trường, quản trị khí hậu. Các nền tảng số, dữ liệu mở, hệ thống cảnh báo thiên tai và quản lý phát thải được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng điều hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.
Song song với quản lý và công nghệ, công tác truyền thông cần đổi mới mạnh mẽ theo hướng đa nền tảng, lấy thay đổi nhận thức và hành vi làm trọng tâm. Các chiến dịch truyền thông số, sáng kiến cộng đồng, thử thách hành động xanh được khuyến khích triển khai rộng rãi, qua đó lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu theo cách gần gũi, dễ tham gia.
Tăng cường bảo tồn biển, phát triển kinh tế biển xanh
Ngày Đại dương thế giới 08/6/2026 được Liên hợp quốc, UN, lựa chọn chủ đề “Strong Marine Protected Areas for Our Blue Planet - Các khu bảo tồn biển vững mạnh cho hành tinh xanh của chúng ta”. Chủ đề nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của các khu bảo tồn biển và hệ sinh thái biển trong bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì cân bằng sinh thái, bảo đảm sinh kế bền vững và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Thông điệp của Ngày Đại dương thế giới năm 2026 cũng thể hiện nỗ lực kết nối toàn cầu trong bảo tồn, phục hồi và phát triển bền vững biển, đại dương vì lợi ích của các thế hệ hôm nay và mai sau. Đối với Việt Nam, biển và đảo không chỉ gắn với không gian sinh tồn, sinh kế của cộng đồng ven biển mà còn có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Gắn với chủ đề tăng cường các khu bảo tồn biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của biển, đảo Việt Nam. Các địa phương cần tập trung triển khai hoạt động bảo tồn biển, phục hồi hệ sinh thái, giảm thiểu rác thải nhựa đại dương, đồng thời tăng cường kiểm soát khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, IUU.
Mục tiêu đặt ra là hướng tới phát triển nghề cá có trách nhiệm và bền vững. Cùng với đó, Bộ khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế biển xanh, kinh tế carbon thấp, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, tái chế chất thải và áp dụng công nghệ sạch. Những định hướng này có ý nghĩa trực tiếp trong việc giảm áp lực lên tài nguyên biển, đồng thời tạo sinh kế lâu dài cho cộng đồng ven biển.
Vai trò của doanh nghiệp, hợp tác xã và khu vực tư nhân được nhấn mạnh trong đầu tư các dự án bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và phát triển sinh kế bền vững. Đặc biệt, các sáng kiến cộng đồng, mô hình giảm rác thải nhựa, giải pháp dựa vào thiên nhiên và các chương trình khởi nghiệp xanh được khuyến khích nhân rộng, tạo sức lan tỏa trong toàn xã hội.
Tổ chức hưởng ứng đồng bộ, thiết thực trong tháng 6/2026
Để bảo đảm các mục tiêu đề ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, địa phương tổ chức hoạt động hưởng ứng theo hướng thống nhất, đồng bộ, hiệu quả và có sức lan tỏa rộng khắp. Các hoạt động được triển khai từ nay đến hết tháng 6/2026, trong đó cao điểm từ ngày 01 đến 08/6/2026.
Nội dung triển khai bao gồm tổ chức lễ phát động, hội nghị, hội thảo, diễn đàn, triển lãm; các chiến dịch cộng đồng như trồng cây, làm sạch môi trường, thu gom rác thải nhựa, phục hồi hệ sinh thái và bảo vệ môi trường biển. Bộ cũng yêu cầu tăng cường truyền thông trực quan tại các khu vực công cộng, trường học, khu dân cư, cảng biển và khu du lịch.
Trong bối cảnh truyền thông số ngày càng có khả năng lan tỏa nhanh, Bộ đề nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tuyên truyền; phát huy vai trò của mạng xã hội và các nền tảng số như Facebook, TikTok, YouTube, Zalo. Các chiến dịch truyền thông số, hashtag cộng đồng và thử thách hành động xanh được khuyến khích triển khai nhằm thu hút sự tham gia của đông đảo người dân, đặc biệt là giới trẻ.
Để bảo đảm triển khai thống nhất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Báo Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối cung cấp thông tin, tài liệu truyền thông và phối hợp tổ chức các hoạt động trên phạm vi cả nước. Các bộ, ngành, địa phương căn cứ điều kiện thực tế chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, đồng thời báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 31/7/2026 để tổng hợp.
Đợt hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Tháng hành động vì môi trường, Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 vì vậy không chỉ là chuỗi sự kiện truyền thông, mà còn là dịp thúc đẩy các hành động cụ thể: giảm phát thải, bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát rác thải nhựa và hình thành lối sống xanh trong cộng đồng.
