Tại các vùng nuôi thủy sản và chăn nuôi lớn của thành phố Hải Phòng, đợt nắng nóng gay gắt những ngày qua đang tạo sức ép nặng nề lên sản xuất. Nhiệt độ tăng cao, thời tiết thay đổi thất thường theo kiểu mưa xong rồi nắng nóng đột ngột khiến tôm, cá, gia cầm suy giảm sức đề kháng, dễ phát sinh dịch bệnh.
Không chỉ đối mặt rủi ro hao hụt vật nuôi, nhiều hộ dân còn phải gồng thêm chi phí điện, nước, thiết bị làm mát để duy trì môi trường nuôi. Trong bối cảnh giá bán một số sản phẩm chưa thuận lợi, nguy cơ thua lỗ trở nên rõ rệt hơn, nhất là với các hộ đang ở giai đoạn nuôi thương phẩm.
Tôm yếu, bỏ ăn, người nuôi thấp thỏm vì giá bán thấp
Bà Đoàn Thị Huệ, hộ nuôi tôm tại xã Kiến Hải, cho biết nắng nóng kéo dài khiến tôm trong ao yếu nhanh, giảm ăn và xuất hiện dấu hiệu dịch bệnh. Theo bà, thời tiết càng nắng gắt, tôm càng dễ bị sốc nhiệt, rớt đáy, gây thiệt hại trực tiếp cho người nuôi.
“Nắng nóng quá, tôm bị sốc nhiệt, rớt đáy nhiều lắm. Tôi nghi tôm bị bệnh gan, cứ nắng lên là tôm yếu hẳn. Giá tôm thì đang rẻ, loại 50 con/kg thương lái chỉ trả hơn 100.000đ/kg, bán thì lỗ mà không bán thì chết dần chết mòn trong ao”, bà Huệ xót xa.
Với nuôi tôm nước lợ, biến động nhiệt độ trong ao là yếu tố rất nhạy cảm. Khi nắng nóng kéo dài, nhiệt độ nước tăng, các yếu tố môi trường thay đổi nhanh, trong khi tôm lại cần môi trường ổn định để phát triển. Nếu tôm bỏ ăn hoặc yếu kéo dài, người nuôi vừa tốn chi phí thức ăn, thuốc, khoáng chất, vừa đứng trước nguy cơ mất sản lượng khi đến kỳ thu hoạch.
Gia cầm và cá nuôi cũng chịu áp lực lớn
Không riêng người nuôi tôm, các hộ chăn nuôi gia cầm và nuôi cá tại Hải Phòng cũng phải tăng cường nhiều biện pháp chống nóng. Anh Vũ Văn Tăng, hộ nuôi cá và gà tại xã An Khánh, cho biết gia đình buộc phải vận hành liên tục hệ thống bơm nước và dàn làm mát để giữ nhiệt độ chuồng nuôi ở mức phù hợp.
“Tôi phải tăng thêm máy bơm để làm mát cho gà. Bơm tưới mái rồi tăng thêm nước ngoài dàn mát để nhiệt độ trong chuồng duy trì khoảng 32 độ C. Nóng quá gà đánh nhau, lại đang kỳ vỗ béo mà không tăng cân được nên rất sốt ruột. Tiền điện chạy máy làm mát, quạt nước tháng này chắc phải lên tới 50 triệu đồng”, anh Tăng ái ngại.
Trong chăn nuôi gia cầm, nắng nóng không chỉ làm giảm khả năng tăng trọng mà còn khiến đàn vật nuôi dễ stress, ăn kém, sức đề kháng giảm. Với các hộ đang vỗ béo, mỗi ngày vật nuôi chậm tăng cân đều kéo theo chi phí thức ăn, điện nước và công chăm sóc tăng lên. Đây là áp lực lớn đối với những hộ nuôi quy mô tương đối lớn, phải duy trì hệ thống làm mát gần như liên tục.
Ngoài đàn gà, diện tích nuôi cá rô phi của gia đình anh Tăng cũng đứng trước nguy cơ bệnh lồi mắt do nhiệt độ nước tăng cao kéo dài. Khi nước ao nóng, hàm lượng oxy và các chỉ số môi trường có thể biến động bất lợi, làm cá yếu và dễ mắc bệnh hơn.
Môi trường nước biến động, nguy cơ dịch bệnh tăng
Theo ghi nhận tại các vùng nuôi, nắng nóng làm mực nước sông giảm mạnh, đồng thời chất lượng môi trường nước có chiều hướng xấu đi. Quan trắc thực tế cho thấy các chỉ số khí độc tại vùng nuôi lồng bè đang có xu hướng vượt ngưỡng. Đây là tín hiệu đáng lo ngại bởi khí độc tích tụ trong môi trường nước có thể làm vật nuôi suy yếu nhanh, nhất là trong điều kiện nhiệt độ cao.
Đối với tôm nuôi, thời tiết cực đoan và môi trường nước biến động làm tăng nguy cơ bùng phát các bệnh nguy hiểm như đốm trắng, hoại tử gan tụy cấp và vi bào tử trùng. Những bệnh này nếu xuất hiện trong ao nuôi thường gây thiệt hại lớn, bởi tốc độ lây lan nhanh và khó kiểm soát khi điều kiện môi trường không ổn định.
Ở các vùng nuôi lồng bè, nước lưu thông kém, mực nước xuống thấp và chất lượng nước suy giảm có thể khiến vật nuôi bị thiếu oxy, giảm ăn, dễ nhiễm bệnh. Vì vậy, việc theo dõi sát diễn biến môi trường, chủ động vệ sinh lồng nuôi và điều chỉnh lượng thức ăn trong những ngày nắng nóng là yêu cầu cấp thiết.
Hải Phòng yêu cầu ứng phó khẩn, phòng bệnh từ sớm
Trước tình hình nắng nóng tác động mạnh đến sản xuất, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã ban hành chỉ đạo hỏa tốc, yêu cầu các địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó. Trọng tâm là bảo vệ đàn vật nuôi, giảm thiểu thiệt hại và hạn chế nguy cơ dịch bệnh phát sinh trên diện rộng.
Đối với nuôi tôm nước lợ, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng khuyến cáo người dân duy trì mực nước ao trên 1,5m để ổn định nhiệt độ. Các hộ nuôi cần sử dụng lưới lan che nắng, đồng thời bổ sung vitamin, khoáng chất nhằm tăng sức đề kháng cho tôm trong giai đoạn thời tiết bất lợi.
Đối với nuôi lồng bè, người dân cần thường xuyên vệ sinh lồng nuôi, treo túi vôi sát khuẩn và giảm hoặc ngừng cho ăn khi thời tiết cực đoan. Ngành chức năng cũng khuyến cáo không thả giống hoặc đánh bắt thủy sản vào thời điểm nắng nóng cao điểm, bởi các thao tác này có thể làm vật nuôi bị sốc, tăng nguy cơ hao hụt.
Về hạ tầng và quản lý vùng nuôi, các địa phương được yêu cầu rà soát hệ thống cấp thoát nước, bảo đảm tách biệt nguồn nước để tránh lây nhiễm chéo. Cán bộ chuyên môn phải bám sát địa bàn, hướng dẫn người dân xử lý xác động vật chết theo đúng quy định, không xả thải gây ô nhiễm môi trường.
Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt còn có thể tiếp diễn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng nhấn mạnh phương châm phòng bệnh từ sớm, từ xa. Chủ động giữ ổn định môi trường nuôi, giảm stress cho vật nuôi và tuân thủ khuyến cáo kỹ thuật là cách quan trọng để người dân hạn chế thiệt hại, duy trì sản xuất và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng.
