Rong biển bền vững là trọng tâm của Dự án “Chân trời xanh: Giải cứu đại dương thông qua nuôi trồng rong biển”, vừa được khởi động tại Hà Nội, nhằm xây dựng chuỗi giá trị rong biển theo hướng hài hòa giữa lợi ích môi trường, kinh tế và xã hội.
Ngày 4/6, tại Hà Nội, Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức cuộc họp khởi động Dự án “Chân trời xanh: Giải cứu đại dương thông qua nuôi trồng rong biển”. Hoạt động này nhằm thông tin chính thức về mục tiêu, nội dung, kế hoạch triển khai dự án; đồng thời tăng cường kết nối, huy động sự tham gia và phối hợp của các bên liên quan trong quá trình thực hiện tại Việt Nam.
Rong biển bền vững gắn với chuỗi giá trị và sinh kế ven biển
Trước đó, ngày 24/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định 1000/QĐ-BNNMT phê duyệt Văn kiện Dự án “Chân trời xanh: Giải cứu đại dương thông qua nuôi trồng rong biển”. Dự án do Quỹ Môi trường toàn cầu, GEF TF, thông qua Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên Hoa Kỳ, WWF Hoa Kỳ, tài trợ. WWF là cơ quan được GEF ủy nhiệm quản lý dự án.
Theo thông tin tại lễ công bố, dự án được triển khai tại Việt Nam và Philippines, hướng tới mục tiêu xây dựng chuỗi giá trị rong biển bền vững, tạo ra các lợi ích đồng thời về môi trường, kinh tế và xã hội. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế biển theo hướng xanh hơn, trong đó nuôi trồng thủy sản không chỉ tạo sản phẩm hàng hóa mà còn góp phần bảo vệ hệ sinh thái biển và ven biển.
Ông Phạm Quang Toản, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, cho biết dự án còn hướng đến tăng cường hợp tác khu vực, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy liên kết giữa các quốc gia Đông Nam Á trong phát triển ngành rong biển bền vững. Với đặc thù là lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến cộng đồng ven biển, hoạt động sản xuất, chế biến và tiêu thụ, dự án được kỳ vọng tạo nền tảng để ngành rong biển Việt Nam phát triển bài bản hơn trong thời gian tới.
Hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực và kết nối thị trường
Dự án “Chân trời xanh” sẽ triển khai nhiều nhóm hoạt động, từ hoàn thiện cơ chế, chính sách đến nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật. Đây là những nội dung quan trọng bởi phát triển rong biển không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, mà còn cần khung quản lý phù hợp, kỹ thuật nuôi trồng ổn định, phương thức tổ chức sản xuất hiệu quả và khả năng kết nối với thị trường.
Một trọng tâm khác là xây dựng các mô hình trình diễn, phát triển chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, tiêu thụ; đồng thời thúc đẩy kết nối thị trường và quản lý tri thức. Cách làm này cho thấy dự án không dừng ở việc hỗ trợ một khâu riêng lẻ, mà đặt mục tiêu liên kết toàn bộ chuỗi từ vùng nuôi đến sản phẩm cuối cùng. Khi chuỗi giá trị được tổ chức tốt hơn, người nuôi có thêm cơ hội nâng cao thu nhập, doanh nghiệp có điều kiện phát triển sản phẩm, còn thị trường có cơ sở tiếp cận nguồn nguyên liệu rõ ràng hơn.
Thông qua các hoạt động trên, dự án được đánh giá sẽ góp phần tạo nền tảng quan trọng cho ngành rong biển Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Trong bối cảnh nhu cầu về các sản phẩm xanh, nguyên liệu có nguồn gốc từ biển và giải pháp dựa vào thiên nhiên ngày càng được quan tâm, việc hình thành chuỗi giá trị rong biển bền vững có thể mở ra dư địa mới cho kinh tế ven biển.
Đóng góp vào tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn
Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, dự án không chỉ góp phần cụ thể hóa các định hướng của Nghị quyết số 36-NQ/TW, mà còn hỗ trợ trực tiếp việc thực hiện các mục tiêu của Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bên cạnh đó, dự án còn đóng góp vào việc thực hiện các cam kết của Việt Nam về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.
Lãnh đạo Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhấn mạnh: “Chúng tôi kỳ vọng Dự án sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ xây dựng chính sách phát triển ngành rong biển; thúc đẩy đầu tư, phát triển doanh nghiệp, mở rộng thị trường; nâng cao thu nhập và cải thiện sinh kế cho cộng đồng ven biển; từng bước hình thành ngành hàng rong biển có khả năng cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới”.
Từ góc độ quản lý ngành, những mục tiêu này cho thấy phát triển rong biển được đặt trong mối liên hệ rộng hơn với chiến lược kinh tế biển, bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó biến đổi khí hậu. Nếu được triển khai hiệu quả, các mô hình nuôi trồng và khai thác giá trị từ rong biển có thể trở thành một phần của nền kinh tế biển xanh, trong đó lợi ích sản xuất đi cùng với trách nhiệm bảo vệ môi trường.
WWF Hoa Kỳ cam kết đồng hành cùng Việt Nam
Ông Carter Roberts, Tổng Giám đốc WWF Hoa Kỳ, cho rằng từ góc độ của WWF, dự án này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam trong bối cảnh hiện nay. Việt Nam là một trong những quốc gia có mức độ đa dạng sinh học rất cao, đồng thời cũng là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu, đặc biệt tại các vùng ven biển và đồng bằng.
Theo ông Carter Roberts, các hệ sinh thái biển và ven biển không chỉ có ý nghĩa đối với môi trường và đa dạng sinh học, mà còn đóng vai trò trực tiếp đối với sinh kế của người dân, an ninh lương thực, khả năng chống chịu trước thiên tai và tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn. Điểm được WWF đặc biệt đánh giá cao ở dự án là cách tiếp cận thực tiễn, kết nối giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển kinh tế địa phương và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Các mô hình phát triển bền vững dựa trên hệ sinh thái, trong đó có phát triển rong biển và các giải pháp dựa vào thiên nhiên, đang ngày càng được công nhận là một phần quan trọng của nền kinh tế xanh và kinh tế biển xanh bền vững. Từ kinh nghiệm của WWF tại nhiều quốc gia trên thế giới, ông Carter Roberts cho biết đầu tư vào thiên nhiên không chỉ là đầu tư cho môi trường, mà còn là đầu tư cho khả năng chống chịu lâu dài của nền kinh tế và cộng đồng.
Khi được triển khai hiệu quả, những mô hình như vậy có thể đồng thời tạo sinh kế cho người dân, hỗ trợ hấp thụ carbon, cải thiện chất lượng môi trường, giảm áp lực lên các hệ sinh thái tự nhiên và mở ra cơ hội mới cho các chuỗi giá trị xanh trong tương lai. WWF Hoa Kỳ khẳng định tiếp tục cam kết hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và thúc đẩy hợp tác với các đối tác liên quan nhằm bảo đảm dự án được triển khai hiệu quả và tạo ra tác động bền vững trong dài hạn.
Ông Carter Roberts nhấn mạnh, với sự lãnh đạo và chỉ đạo sát sao của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, chính quyền địa phương, cộng đồng và các đối tác, dự án sẽ mang lại những kết quả thiết thực, có khả năng nhân rộng, đồng thời đóng góp tích cực vào các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam trong những năm tới.
Việc khởi động Dự án “Chân trời xanh” vì vậy không chỉ là một hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thủy sản, mà còn là bước đi nhằm thúc đẩy rong biển bền vững trở thành hướng phát triển có giá trị cho kinh tế biển, sinh kế cộng đồng ven biển và nỗ lực bảo vệ đại dương.
