Ngày 28/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 4167/BNNMT-BTTN gửi các Bộ, cơ quan ngang bộ, các tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc hướng dẫn tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2026.
Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh bảo tồn thiên nhiên, sử dụng bền vững tài nguyên sinh học và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng trở thành yêu cầu cấp thiết đối với phát triển bền vững. Thông qua văn bản hướng dẫn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cơ quan, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, lựa chọn hình thức triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm các hoạt động hưởng ứng diễn ra thiết thực, cụ thể và có sự tham gia rộng rãi của xã hội.
Chủ đề năm 2026 nhấn mạnh vai trò hành động tại địa phương
Ngày 22 tháng 5 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày Quốc tế đa dạng sinh học, nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về giá trị và tầm quan trọng của đa dạng sinh học đối với phát triển bền vững. Đây cũng là dịp để các quốc gia, địa phương và cộng đồng nhìn lại trách nhiệm trong bảo vệ hệ sinh thái, nguồn gen, các loài sinh vật cũng như những lợi ích mà thiên nhiên mang lại cho đời sống con người.
Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2026 được Liên hợp quốc phát động với chủ đề “Acting locally for global impact” – “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu”. Chủ đề này nhấn mạnh rằng những sáng kiến, hành động cụ thể ở cấp địa phương và cộng đồng có thể tạo ra tác động tích cực vượt ra ngoài phạm vi một khu vực, góp phần vào nỗ lực chung của thế giới trong bảo tồn đa dạng sinh học.
Thông điệp của năm 2026 cũng kêu gọi áp dụng cách tiếp cận “toàn xã hội” trong triển khai Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học và 23 mục tiêu của Khung đa dạng sinh học Côn Minh- Montreal trong khuôn khổ Công ước Đa dạng sinh học. Cách tiếp cận này đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và từng cá nhân.
Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng
Hưởng ứng Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các Bộ, ban, ngành, đoàn thể ở Trung ương; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn và chủ động tổ chức các hoạt động phù hợp. Một trong những nội dung trọng tâm là tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức trên các phương tiện thông tin đại chúng về ý nghĩa và thông điệp của ngày quốc tế này.
Các hoạt động truyền thông có thể được triển khai bằng nhiều hình thức như mít tinh, hội thảo chuyên đề, tọa đàm, triển lãm, cuộc thi tìm hiểu về đa dạng sinh học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý việc tổ chức cần gắn với phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời giới thiệu những sáng kiến, giải pháp đang được áp dụng trong bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên sinh học.
Bên cạnh đó, các địa phương, cơ quan, đơn vị được khuyến khích tôn vinh những tấm gương, sáng kiến của tổ chức, cá nhân có đóng góp cho bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học. Việc biểu dương kịp thời có thể tạo động lực để các mô hình tốt được lan tỏa, nhất là những cách làm xuất phát từ cộng đồng, gần gũi với điều kiện sinh kế và tập quán của người dân.
Phát động phong trào bảo tồn thiên nhiên gắn với điều kiện thực tế
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị phát động các phong trào bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, từng ngành và từng cộng đồng. Những phong trào này không chỉ dừng ở tuyên truyền mà cần hướng đến hành động cụ thể, dễ tham gia, có khả năng duy trì thường xuyên.
Các hoạt động được khuyến khích bao gồm trồng cây, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, xây dựng các mô hình bảo tồn dựa vào cộng đồng và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là những nội dung có mối liên hệ chặt chẽ với sản xuất nông nghiệp, sinh kế nông thôn và chất lượng môi trường sống, nhất là tại các khu vực có hệ sinh thái rừng, đất ngập nước, vùng ven biển hoặc khu vực chịu áp lực khai thác tài nguyên.
Theo định hướng của công văn, sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức chính trị - xã hội có vai trò quan trọng. Khi người dân và các chủ thể địa phương cùng tham gia, hoạt động bảo tồn có điều kiện đi vào thực chất hơn, hạn chế tình trạng triển khai theo phong trào ngắn hạn. Đồng thời, các sáng kiến tại chỗ cũng giúp chính sách bảo tồn gắn hơn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa bàn.
Thúc đẩy chiến lược quốc gia và tăng cường thực thi pháp luật
Một nội dung đáng chú ý khác là thúc đẩy tổ chức thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị áp dụng chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, các giải pháp dựa vào thiên nhiên và huy động hợp tác đa bên trong công tác bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học.
Các tổ chức, cá nhân cũng được khuyến khích ký kết với cơ quan quản lý và thực hiện các tiêu chuẩn, cam kết tự nguyện về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Đây là hướng tiếp cận nhằm mở rộng trách nhiệm bảo tồn ra ngoài phạm vi cơ quan nhà nước, khuyến khích sự chủ động của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc giảm tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.
Cùng với vận động và khuyến khích, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về đa dạng sinh học. Trọng tâm là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, tức Luật số 146/2025/QH15, cùng các văn bản hướng dẫn Luật đã được ban hành trong thời gian vừa qua.
Việc kiểm tra, giám sát cũng nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm trong khai thác tài nguyên và buôn bán, tiêu thụ động, thực vật hoang dã trái phép. Đây là nhóm hành vi có thể gây suy giảm nghiêm trọng đa dạng sinh học, làm tổn hại hệ sinh thái và ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực bảo tồn của quốc gia cũng như cộng đồng quốc tế.
Chi tiết Công văn số 4167/BNNMT-BTTN và bộ nhận diện phục vụ các hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2026 được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp kèm theo hướng dẫn. Với chủ đề “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu”, các hoạt động năm 2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực để bảo tồn thiên nhiên trở thành trách nhiệm chung, bắt đầu từ những việc làm cụ thể tại từng địa phương, cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư.
