Doanh nghiệp nông nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm trong nhiều góp ý tại tổ thảo luận số 1, trong khuôn khổ phiên thứ nhất Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Từ góc nhìn của nhà khoa học và thực tiễn địa phương, các đại biểu tập trung hiến kế về mô hình liên kết “5 nhà”, chuyển đổi tư duy sản xuất và mở rộng đầu ra cho nông sản.
Ngày 7/6, Đại hội tiến hành chia tổ thảo luận nhằm đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện quan trọng. Tại tổ thảo luận số 1 do đồng chí Phan Như Nguyện, Phó Chủ tịch Thường trực Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và đồng chí Nguyễn Hồng Phượng, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp chủ trì điều hành, nhiều đại biểu đã phát biểu tâm huyết, nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy tư duy kinh tế nông nghiệp trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại tổ thảo luận, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Ngọc Huyên, Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, bày tỏ sự nhất trí cao với nội dung các dự thảo văn kiện trình Đại hội. Đóng góp vào phương hướng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, ông đặc biệt nhấn mạnh 2 nhóm giải pháp mang tính chiến lược, hướng tới phát triển bền vững nền nông nghiệp nước nhà.
Liên kết “5 nhà” tạo nền cho doanh nghiệp nông nghiệp
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Ngọc Huyên đề xuất Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cần tập trung nguồn lực xây dựng mô hình liên kết toàn diện giữa 5 chủ thể, gồm Nhà nước, Nhà khoa học, Doanh nghiệp, Nông dân và Ngân hàng. Theo ông, Hội Nông dân Việt Nam nên giữ vai trò chủ trì xây dựng các mô hình thí điểm cụ thể, sau đó tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng ra quy mô cấp tỉnh, cấp xã trên cả nước trong nhiệm kỳ mới.
Điểm đáng chú ý trong đề xuất này là từng chủ thể trong chuỗi liên kết phải được định vị rõ vai trò, tránh tình trạng phối hợp hình thức hoặc thiếu đầu mối chịu trách nhiệm. Khi các bên cùng tham gia theo chức năng cụ thể, chuỗi giá trị nông nghiệp có cơ sở vận hành đồng bộ hơn, từ cơ chế chính sách, khoa học kỹ thuật, vốn tín dụng đến tổ chức sản xuất và tiêu thụ.
- Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tập trung xây dựng cơ chế và hoàn thiện các chính sách quản lý vĩ mô.
- Nhà khoa học chịu trách nhiệm nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến và chuyển giao kỹ thuật vào từng lĩnh vực sản xuất cụ thể.
- Doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, định hướng tiêu thụ, đồng thời tổ chức đào tạo, tập huấn kỹ năng cho người sản xuất.
- Ngân hàng cung ứng vốn thông qua các hình thức cho vay thương mại linh hoạt hoặc thành lập các quỹ hỗ trợ nông nghiệp chuyên biệt.
- Nông dân là chủ thể trực tiếp tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Trong cấu trúc này, ông Huyên nhấn mạnh yêu cầu nhân rộng các mô hình nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi gắn với chuyển đổi tư duy sang tư duy kinh tế doanh nghiệp. Theo ông, trong nhiệm kỳ mới, Hội Nông dân cần đồng hành, bồi dưỡng để các hộ gia đình nông dân giỏi từng bước nâng cao năng lực quản trị. Từ đó, quá trình chuyển đổi từ các hộ sản xuất thuần túy tiến lên thành lập các doanh nghiệp nông nghiệp sẽ có nền tảng chắc chắn hơn.
Phát triển 5.000 doanh nghiệp nông nghiệp từ nông dân giỏi
Góp ý cho chỉ tiêu số 11 của dự thảo Nghị quyết Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam về phát triển 5.000 doanh nghiệp nông nghiệp, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Ngọc Huyên cho rằng cần có cách tiếp cận cụ thể, có chiều sâu, tạo điểm nhấn lan tỏa thay vì chỉ dừng lại ở mục tiêu số lượng.
Theo ông Huyên, tại mỗi địa phương, cấp tỉnh cần chủ động xây dựng và hình thành các nhóm doanh nghiệp nông nghiệp, nhóm doanh nhân thành đạt để làm lực lượng nòng cốt dẫn dắt phong trào. Đây là lực lượng có thể chia sẻ kinh nghiệm quản trị, tổ chức thị trường, kết nối tiêu thụ, từ đó giúp nông dân giỏi có thêm động lực chuyển đổi mô hình sản xuất.
Ông đề xuất mục tiêu phấn đấu tối thiểu là mỗi đơn vị hành chính cấp xã hình thành được ít nhất một doanh nghiệp nông nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp có hiệu quả hoặc bước đầu có hiệu quả ổn định. Với tổng số hơn 3.321 xã trên toàn quốc, nếu mỗi xã có một đơn vị hoạt động hiệu quả, phong trào kinh tế nông thôn sẽ có thêm những điểm tựa thực tế, đồng thời góp phần bảo đảm khả năng hiện thực hóa mục tiêu phát triển 5.000 doanh nghiệp nông nghiệp trong thời gian tới.
Chuyển đổi số tiêu thụ nông sản từ thực tiễn Hưng Yên
Đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, ông Hà Văn Thịnh, Đoàn đại biểu Hội Nông dân tỉnh Hưng Yên, bày tỏ sự đồng tình và nhất trí cao với nội dung báo cáo tổng hợp từ các địa phương. Từ thực tiễn của Hưng Yên, đại biểu đề xuất trong nhiệm kỳ mới, Hội Nông dân Việt Nam cần tăng cường ứng dụng chuyển đổi số vào khâu tiêu thụ nông sản cho nông dân.
Hiện nay, tỉnh Hưng Yên đã xây dựng được nguồn nông sản dồi dào với 953 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong đó có 143 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao và còn lại là các sản phẩm 3 sao. Để chủ động mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm, Hội Nông dân tỉnh Hưng Yên đang tập trung triển khai kế hoạch xây dựng và đưa vào vận hành một sàn thương mại điện tử chuyên biệt.
Theo ông Hà Văn Thịnh, sàn giao dịch số này dự kiến chính thức khánh thành vào đúng ngày thành lập 96 năm Hội Nông dân Việt Nam, 14/10 tới đây. Song song với đó, Hội Nông dân tỉnh Hưng Yên cũng nghiên cứu xây dựng thêm các kênh truyền thông để giúp đông đảo hội viên nông dân tiếp cận công nghệ, chủ động đưa sản phẩm lên không gian số và tối ưu hóa hiệu quả tiêu thụ.
Doanh nghiệp đồng hành, nông dân yên tâm sản xuất
Đồng quan điểm với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Ngọc Huyên, đại biểu tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh vai trò của các doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng nông dân. Trước thềm Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam, Hội Nông dân tỉnh Hưng Yên đã hoàn tất ký kết hợp tác chiến lược với hai đối tác doanh nghiệp lớn, hướng tới giải quyết những khâu thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp.
Cụ thể, Hội Nông dân tỉnh Hưng Yên phối hợp với Tập đoàn Quế Lâm để bảo đảm nguồn cung ứng phân bón chất lượng, an toàn cho người sản xuất. Đồng thời, Hội ký kết với Tập đoàn ThaiBinh Seed nhằm cung ứng nguồn giống cây trồng đạt chuẩn và thực hiện bao tiêu, thu mua sản phẩm cho nông dân sau thu hoạch. Đây được coi là mô hình liên kết trực tiếp, thiết thực, giúp người dân yên tâm sản xuất và ổn định thu nhập.
Các ý kiến tại tổ thảo luận số 1 cho thấy yêu cầu đổi mới hoạt động Hội Nông dân trong nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ nằm ở vận động phong trào, mà còn ở năng lực tổ chức liên kết, hỗ trợ quản trị, dẫn dắt thị trường và thúc đẩy chuyển đổi số. Khi nông dân giỏi được bồi dưỡng thành chủ thể kinh tế có năng lực, liên kết “5 nhà” có thể trở thành nền tảng quan trọng để phát triển nông nghiệp bền vững.
