Cà phê Sơn La tiếp tục được đặt vào hành trình quảng bá quốc tế khi UBND tỉnh Sơn La công bố sứ giả Cà phê Arabica Sơn La chuẩn bị tham gia giải thưởng cà phê thế giới World Brewers Cup 2026 tại Bỉ. Chương trình diễn ra ngày 19/6 tại khách sạn Dusit Le Palais Từ Hoa, TP Hà Nội, gắn với hoạt động kết nối doanh nghiệp, truyền thông quảng bá và giới thiệu định hướng phát triển ngành hàng cà phê của địa phương.
Sự kiện có sự tham dự của ông Nguyễn Đình Việt, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La; ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La; đại diện Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam; đại diện các sở, ban, ngành, một số xã, phường trên địa bàn tỉnh cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã cà phê của Sơn La. Đây được xem là dịp để địa phương giới thiệu sâu hơn về vùng nguyên liệu Arabica đã hình thành qua nhiều thập kỷ, đồng thời tìm kiếm thêm cơ hội kết nối với thị trường chất lượng cao.
Cà phê Sơn La từ 278ha đến vùng Arabica lớn nhất Việt Nam
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Nguyễn Thành Công cho biết Sơn La hiện là vùng cây ăn quả lớn thứ hai cả nước với khoảng 85.000ha, đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với công nghiệp chế biến. Bên cạnh cây ăn quả, cà phê là một trong những ngành hàng chủ lực, có vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của tỉnh.
Từ diện tích chỉ 278ha vào những năm 1980, đến nay Sơn La đã phát triển được hơn 33.600ha cà phê, phân bố tại 48 xã. Quy mô này đưa địa phương trở thành vùng cà phê Arabica lớn nhất Việt Nam. Quá trình mở rộng diện tích không chỉ phản ánh sự thích nghi của cây cà phê với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng cao Sơn La, mà còn cho thấy nỗ lực tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa.
Để nâng cao giá trị sản phẩm, tỉnh Sơn La những năm qua chú trọng xây dựng các vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn quốc tế như Rainforest Alliance, RA, UTZ, 4C; đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; đồng thời ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, chế biến. Đặc biệt, tỉnh đã hình thành hơn 1.120ha cà phê đặc sản và nhiều vùng sản xuất cà phê ứng dụng công nghệ cao, tạo nền tảng để nâng cấp chất lượng hạt cà phê ngay từ vùng trồng.
Theo ông Nguyễn Thành Công, cây cà phê Arabica Sơn La là kết quả của sự gắn kết chặt chẽ giữa người nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo. Nhờ đó, thương hiệu cà phê Arabica Sơn La ngày càng được khẳng định; sản phẩm đã có mặt tại nhiều thị trường như Mỹ, Australia, New Zealand và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường châu Âu.
Định vị giá trị trong chiến lược phát triển bền vững
Không chỉ dừng ở câu chuyện mở rộng vùng nguyên liệu, ngành hàng cà phê Sơn La đang được đặt trong định hướng phát triển dài hạn của địa phương. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cho biết, bên cạnh nông nghiệp, tỉnh đang tập trung phát triển hai trụ cột quan trọng khác là năng lượng tái tạo và du lịch bền vững. Đây là 3 trụ cột nền tảng để Sơn La phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tới.
Trong định hướng đó, cà phê Sơn La không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, mà còn có thể trở thành cầu nối giữa sản xuất, chế biến, thương mại, du lịch trải nghiệm và văn hóa bản địa. Khi người mua ngày càng quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm, phương thức canh tác và câu chuyện vùng trồng, việc xây dựng thương hiệu gắn với địa danh, cộng đồng nông dân và tiêu chuẩn chất lượng sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của hạt cà phê trên thị trường quốc tế.
Tại chương trình, ông Nguyễn Thành Công bày tỏ mong muốn tăng cường kết nối với cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học và đối tác trong nước, quốc tế. Mục tiêu là tiếp tục nghiên cứu, phát triển ngành cà phê Sơn La theo hướng chất lượng cao, chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng. Từ những hoạt động như công bố sứ giả tham dự cuộc thi pha chế cà phê thế giới đến các lễ hội cà phê trong tương lai, Sơn La kỳ vọng xây dựng ngành cà phê thành ngành hàng có sức cạnh tranh cao, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế của địa phương và đất nước.
Tìm lời giải cho cà phê chất lượng cao và thích ứng biến đổi khí hậu
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu tham dự tọa đàm Tương lai cà phê trong thị trường cà phê chất lượng cao - Đặc sản thích ứng biến đổi khí hậu. Nội dung thảo luận tập trung vào các giải pháp nâng cao giá trị cà phê, đưa cà phê Arabica chinh phục thị trường toàn cầu trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng, minh bạch và phát triển bền vững ngày càng cao.
Ông Dương Gia Định, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, cho biết cà phê Arabica đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, qua đó khẳng định vị thế và giá trị trên thị trường. Về chế biến và xây dựng thương hiệu, Sơn La hiện có 5 sản phẩm cà phê đạt chứng nhận OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Theo ông Định, sau nhiều thập kỷ phát triển, cà phê không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn trở thành niềm tự hào, là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Sơn La.
Từ góc nhìn hợp tác xã, bà Cầm Thị Mòn, Giám đốc HTX Ara-Tay Coffee ở xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La, cho biết việc chuyển đổi sang sản xuất cà phê đặc sản đã giúp nâng cao đáng kể giá trị hạt cà phê và cải thiện thu nhập cho người dân địa phương. Trước đây, bà con chủ yếu thu hái cà phê xô, giá bán chỉ khoảng 8.000 - 9.000 đồng/kg. Từ khi thành lập HTX vào năm 2020, các thành viên được hỗ trợ về kỹ thuật canh tác, sơ chế, chế biến và xây dựng thương hiệu, từng bước chuyển sang sản xuất cà phê chất lượng cao.
Hiện HTX Ara-Tay Coffee có 14 thành viên, trong đó 11 thành viên là nữ, liên kết sản xuất trên diện tích khoảng 70ha cà phê. Nhờ tổ chức sản xuất theo mô hình hợp tác xã, sản phẩm được nâng cao hơn về chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Điều này góp phần giúp thu nhập bình quân của các thành viên HTX đạt khoảng 45 - 50 triệu đồng/người/năm, cho thấy tác động trực tiếp của cách làm mới đối với sinh kế nông hộ.
Sứ giả đưa cà phê Sơn La đến World Brewers Cup 2026
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty CP Phúc Sinh Sơn La, cho rằng yêu cầu của thị trường đã thay đổi rõ rệt. Trước đây, người mua thường quan tâm đến các yếu tố cơ bản như chất lượng ổn định, giao hàng đủ và giá rẻ. Hiện nay, truy xuất nguồn gốc và sự minh bạch trong chuỗi sản xuất đã trở thành yêu cầu bắt buộc, không còn chỉ là điểm cộng.
Theo ông Thắng, nhiều khách hàng quốc tế khi đến Sơn La đã mang theo các tiến sĩ sinh học để kiểm tra trực tiếp tại vườn. Họ yêu cầu sự canh tác bền vững và minh bạch trong toàn bộ hệ sinh thái, từ khâu trồng, thu mua, chế biến đến bảo quản và xuất khẩu. Khách hàng muốn trực tiếp sờ vào sản phẩm, thăm vườn và cảm nhận văn hóa bản địa của vùng đất Sơn La. Chính trải nghiệm thực tế này giúp họ tin tưởng hơn và cùng người sản xuất đưa ra những tiêu chuẩn phát triển mới.
Ông Vũ Việt Thắng nhấn mạnh lợi thế cạnh tranh hiện nay không còn nằm ở việc sản xuất nhiều hay bán rẻ, mà ở khả năng tạo ra sản phẩm khác biệt. Trong thế giới cà phê đặc sản, người mua không chỉ hỏi về sản lượng, mà quan trọng nhất là câu hỏi sản phẩm đó đến từ đâu. Đây cũng là lý do cà phê Sơn La cần tiếp tục củng cố câu chuyện vùng trồng, quy trình sản xuất và bản sắc địa phương khi bước ra thị trường toàn cầu.
Trong khuôn khổ chương trình, UBND tỉnh Sơn La cho biết tỉnh sẽ cử ông Trần Đức Thắng, Nhà vô địch Vietnam National Brewers Cup 2025, làm đại diện tham gia cuộc thi pha chế cà phê thủ công thế giới World Brewers Cup 2026 tại Bỉ. Tỉnh cũng sẽ tổ chức Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai, dự kiến trong tháng 10/2026. Những hoạt động này được kỳ vọng tạo thêm động lực quảng bá, nâng cao nhận diện và mở rộng không gian phát triển cho vùng Arabica lớn nhất Việt Nam.
Tham khảo thêm: Giá cà phê trực tuyến cập nhật hàng ngày.
