Chanh leo vàng tại xã Bảo Nhai, tỉnh Lào Cai đang được tổ chức sản xuất theo hướng liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và nông hộ. Theo kế hoạch năm 2026, diện tích cây trồng này tại địa phương sẽ được mở rộng lên 20ha, cùng với hơn 27.000 cây giống được hỗ trợ cho người dân.
Định hướng này được đưa ra sau buổi làm việc mới đây giữa UBND xã Bảo Nhai và Công ty TNHH Highlands Gia Lai, nhằm thống nhất các nội dung trong liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Với một loại cây ăn quả có yêu cầu khá chặt chẽ về giống, kỹ thuật chăm sóc và tiêu chuẩn thu hoạch, việc có doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu được xem là yếu tố quan trọng để giảm rủi ro cho nông dân.
Chanh leo vàng được liên kết từ giống đến tiêu thụ
Theo thỏa thuận, Công ty TNHH Highlands Gia Lai không chỉ thu mua sản phẩm sau thu hoạch mà còn tham gia vào các khâu đầu vào của quá trình sản xuất. Người dân được hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật, vật tư sản xuất và được cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm đạt tiêu chuẩn với giá tối thiểu 22.000 đồng/kg.
Cách làm này giúp mô hình liên kết không dừng ở hợp đồng đầu ra, mà bao phủ cả quy trình sản xuất. Đối với nông hộ, đây là điểm đáng chú ý bởi chi phí đầu tư ban đầu, kỹ thuật canh tác và đầu ra thường là những yếu tố quyết định hiệu quả của một cây trồng mới hoặc cây trồng mở rộng diện tích.
Việc doanh nghiệp cùng tham gia hướng dẫn kỹ thuật cũng tạo điều kiện để sản phẩm được kiểm soát đồng bộ hơn. Khi vùng trồng có quy trình tương đối thống nhất, chất lượng quả sau thu hoạch có cơ sở để đáp ứng yêu cầu thu mua, nhất là trong bối cảnh dự án định hướng xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP ngay tại địa phương.
Quy mô vùng nguyên liệu tại Bảo Nhai
Hiện nay, dự án liên kết sản xuất chanh leo vàng tại xã Bảo Nhai đang được triển khai trên diện tích 15ha, với sự tham gia của 27 hộ dân. Đây là quy mô bước đầu để địa phương và doanh nghiệp cùng đánh giá khả năng thích ứng của cây trồng, hiệu quả tổ chức sản xuất cũng như năng lực tiêu thụ sản phẩm.
Theo kế hoạch năm 2026, diện tích sẽ được nâng lên 20ha. Cùng với đó, hơn 27.000 cây giống sẽ được hỗ trợ cho người dân để phục vụ mở rộng sản xuất. Nếu đạt năng suất dự kiến khoảng 40 tấn/ha, sản lượng toàn vùng nguyên liệu có thể đạt khoảng 800 tấn quả mỗi năm.
Những con số này cho thấy Bảo Nhai không chỉ trồng thử nghiệm nhỏ lẻ, mà đang hướng tới xây dựng vùng sản xuất có sản lượng đủ lớn để gắn với thu mua, sơ chế và tiêu thụ ổn định. Đối với một vùng nông nghiệp miền núi, việc hình thành vùng nguyên liệu tập trung còn giúp thuận lợi hơn trong quản lý kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và tổ chức thu hoạch theo kế hoạch.
Hướng tới sơ chế và sản xuất đạt chuẩn VietGAP
Dự án tại Bảo Nhai được định hướng xây dựng cơ sở sơ chế gắn với vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP ngay tại địa phương. Đây là bước đi có ý nghĩa vì sản phẩm nông nghiệp muốn nâng cao giá trị thường không thể chỉ dừng ở khâu trồng và bán quả tươi, mà cần được tổ chức sau thu hoạch một cách bài bản.
Khi cơ sở sơ chế đặt gần vùng nguyên liệu, thời gian vận chuyển sau thu hoạch có thể được rút ngắn, tạo thuận lợi cho việc bảo đảm chất lượng sản phẩm. Đồng thời, vùng trồng đạt chuẩn VietGAP cũng giúp người dân quen dần với phương thức sản xuất có ghi chép, có quy trình và có yêu cầu rõ ràng về chất lượng.
Với chanh leo vàng, sự đồng bộ giữa giống, kỹ thuật, vật tư và tiêu thụ là điều kiện quan trọng để mô hình đi vào ổn định. Cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm đạt tiêu chuẩn với giá tối thiểu 22.000 đồng/kg tạo thêm cơ sở để người dân yên tâm đầu tư chăm sóc, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào biến động thị trường tự phát.
Mô hình liên kết cho nông nghiệp hiện đại
Tại Bảo Nhai, cây chanh leo vàng không chỉ được kỳ vọng mang lại giá trị kinh tế cao hơn cho người trồng, mà còn là minh chứng cho hiệu quả của mô hình liên kết trong phát triển nông nghiệp hiện đại. Khi chính quyền địa phương đóng vai trò kết nối, doanh nghiệp tham gia tổ chức chuỗi và nông dân trực tiếp sản xuất, các bên có thể chia sẻ trách nhiệm rõ ràng hơn.
Mô hình này cũng phù hợp với xu hướng chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa có tiêu chuẩn. Nông dân không chỉ trồng theo kinh nghiệm, mà được hướng dẫn để đáp ứng yêu cầu chất lượng. Doanh nghiệp không chỉ mua sản phẩm, mà tham gia tạo vùng nguyên liệu. Chính quyền không chỉ vận động sản xuất, mà hỗ trợ hình thành nền tảng liên kết bền vững hơn.
Nếu kế hoạch mở rộng lên 20ha trong năm 2026 được thực hiện hiệu quả, vùng trồng chanh leo vàng tại Bảo Nhai sẽ có thêm cơ hội phát triển thành vùng nguyên liệu có tổ chức, gắn sản xuất với tiêu thụ và sơ chế. Đây là hướng đi đáng chú ý trong quá trình nâng cao giá trị nông nghiệp địa phương.
