Khu nuôi vịt của các chuyên gia Việt Nam nằm giữa cánh đồng lúa chín vàng ở Cuba đang thu hút sự quan tâm của nhiều nông dân địa phương. Hình ảnh quen thuộc với nhà nông Đồng bằng sông Cửu Long, nhưng còn khá mới lạ tại Cuba, đã trở thành một điểm nhấn trong quá trình hợp tác nông nghiệp giữa hai nước.
Mới đây, khi đến thăm Công ty Nông nghiệp Granos Los Palacios, tại Pinar del Rio, nơi đang trồng giống lúa Việt Nam theo quy trình của Việt Nam, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez đã dừng lại trước khu nuôi vịt do các chuyên gia Việt Nam quây giữa cánh đồng. Cách làm này khiến ông tỏ ra thích thú, bởi vừa thể hiện sự linh hoạt trong sản xuất, vừa tận dụng được điều kiện sẵn có để tạo nguồn thực phẩm tại chỗ.
Mô hình lúa Việt Nam cho năng suất cao tại Cuba
Trong dự án hợp tác trồng lúa giữa Việt Nam - Cuba, các chuyên gia Việt Nam đưa sang quy trình kỹ thuật, giống lúa và vật tư nông nghiệp của Việt Nam. Nhờ đó, các mô hình trồng lúa tại Cuba đạt năng suất tới 9 tấn/ha, một con số được đánh giá là chưa từng thấy ở Cuba trong nhiều năm.
Với gói kỹ thuật và công nghệ chuyên sâu của Việt Nam, hơn 800 ha đã được gieo trồng. Diện tích này dự kiến đạt 1.700ha trong thời gian tới, với mục tiêu đạt 14.000 tấn gạo. Đối với Cuba, gạo là loại ngũ cốc rất quan trọng, đòi hỏi hệ thống canh tác phù hợp và ổn định. Vì vậy, việc tiếp nhận kỹ thuật từ Việt Nam không chỉ có ý nghĩa về năng suất, mà còn giúp doanh nghiệp và nông dân Cuba tiếp cận phương thức tổ chức sản xuất bài bản hơn.
Sau khi gặp gỡ, trò chuyện với lãnh đạo và công nhân Công ty Nông nghiệp Granos Los Palacios, cùng các chuyên gia Việt Nam về kết quả của dự án, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez đặc biệt quan tâm đến cách các chuyên gia kết hợp sản xuất lúa với nuôi vịt. Đây là một chi tiết nhỏ trong đời sống sản xuất, nhưng lại cho thấy khả năng thích nghi của đội ngũ kỹ thuật Việt Nam khi làm việc xa quê hương.
Nuôi vịt chạy đồng kiểu Việt Nam giữa ruộng lúa Cuba
Trao đổi với Dân Việt, TS Phạm Ngọc Tú, hiện đang công tác tại Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, một trong những chuyên gia Việt Nam sang Cuba thực hiện pha 5 của dự án hợp tác trồng lúa giữa hai nước, cho biết việc nuôi vịt giữa cánh đồng lúa Cuba cũng tương tự mô hình nuôi vịt chạy đồng rất phổ biến ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo TS Phạm Ngọc Tú, khu nuôi vịt chủ yếu nhằm phục vụ bữa ăn cho anh em công nhân. Các chuyên gia Việt Nam quây khu vực nuôi ngay trên đồng, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và không gian sau thu hoạch. Cách làm này tạo thêm nguồn thịt, trứng tại chỗ, đồng thời góp phần giảm lãng phí trong quá trình sản xuất.
Tuy nhiên, cách nuôi ở Cuba có một số điểm khác so với ở Việt Nam. Vịt được nuôi từ nhỏ ngoài đồng, đến khi chuẩn bị gieo sạ vụ mới thì được mang về gần nhà để tiện thu trứng. TS Phạm Ngọc Tú cho biết, tuy lượng trứng không nhiều như vịt chạy đồng ở Việt Nam, nhưng vẫn đảm bảo đủ trứng, thịt cho anh em.
Món vịt Việt Nam gây bất ngờ với người dân Cuba
Một thông tin thú vị được TS Phạm Ngọc Tú chia sẻ là thịt vịt ở Cuba chưa phải món ăn phổ thông, do vịt ít thịt hơn gà. Trứng vịt cũng không có bán trên thị trường, trong khi trứng gà có giá cao hơn Việt Nam tới 3-4 lần.
Khi các chuyên gia Việt Nam sang trồng lúa và kết hợp nuôi vịt để cải thiện bữa ăn, các món vịt được chế biến, nêm nếm gia vị theo cách của Việt Nam. Người dân Cuba khi được ăn thử đã khen ngon. Điều này cho thấy sự giao thoa không chỉ nằm ở kỹ thuật canh tác, mà còn lan sang thói quen ẩm thực, cách sử dụng nguồn thực phẩm và kinh nghiệm tổ chức đời sống sản xuất.
Từ một mô hình quen thuộc ở Đồng bằng sông Cửu Long, việc nuôi vịt chạy đồng tại Cuba trở thành ví dụ sinh động về cách người Việt đưa kinh nghiệm thực tiễn vào môi trường mới. Điểm đáng chú ý là mô hình không tách rời mục tiêu sản xuất lúa, mà bổ trợ cho đời sống người lao động, giúp đội ngũ chuyên gia và công nhân có nguồn thực phẩm phù hợp trong thời gian làm việc tại cánh đồng.
Hỗ trợ Cuba nuôi cá rô phi và phát triển thủy sản
Không chỉ hỗ trợ Cuba trồng lúa, các chuyên gia Việt Nam còn hỗ trợ người dân Cuba nuôi cá rô phi. Dự án “Hỗ trợ Cuba nuôi trồng thủy sản” là dự án của Chính phủ Việt Nam hỗ trợ Cuba trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Trong năm 2024, dự án đã triển khai nuôi các đối tượng cá rô phi, tôm thẻ chân trắng và tôm hùm.
Thực tế thu hoạch cho thấy, cá rô phi nuôi lồng tại Cuba có tốc độ tăng trưởng nhanh, thời gian nuôi ngắn, với hệ số thức ăn ở mức thấp. Với mật độ nuôi phù hợp 25 - 30 con/m3, lồng cá đã đạt tổng sản lượng năm 2024 trên 13 tấn. Thời gian nuôi của 2 lồng lần lượt là 95 ngày và 123 ngày, kích cỡ cá thu hoạch trên 850 g/con.
Kết quả thực hiện dự án cho thấy năng suất nuôi rô phi trong lồng trên hồ vượt trội hơn, thời gian nuôi ngắn hơn và kích cỡ cá thu hoạch lớn hơn so với nuôi rô phi truyền thống tại Cuba. Đối với cách nuôi truyền thống tại Cuba, kết quả nuôi chỉ đạt 4,8 tấn/ha, trọng lượng cá thu hoạch trung bình là 309 g/con trong 9 tháng.
Từ cây lúa đến con vịt, từ ruộng đồng đến lồng cá, các dự án hợp tác giữa Việt Nam và Cuba đang cho thấy giá trị của kinh nghiệm nông nghiệp thực tiễn. Những kết quả như năng suất lúa 9 tấn/ha, mô hình vịt chạy đồng thích nghi với điều kiện Cuba và nuôi rô phi lồng đạt sản lượng khả quan là cơ sở để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác, hướng tới sản xuất hiệu quả và bền vững hơn.
