Nông nghiệp Quảng Trị đang được đặt trong yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn trước tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu. Ngày 15/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ công bố Cuộc thi “Sáng tạo khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế nông nghiệp, thích ứng biến đổi khí hậu” tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất năm 2026, với tổng giá trị giải thưởng hơn 1,15 tỷ đồng.
Cuộc thi được kỳ vọng trở thành kênh phát hiện, hỗ trợ và đưa vào thực tiễn những sáng kiến xuất phát từ chính nhu cầu sản xuất của người dân, hợp tác xã, tổ hợp tác và các nhóm cộng đồng. Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, hạn hán, lũ lụt và những biến động bất thường của thời tiết, việc khuyến khích các giải pháp có khả năng áp dụng tại cơ sở được xem là hướng đi thiết thực.
Nông nghiệp Quảng Trị cần thêm giải pháp thích ứng khí hậu
Tại lễ công bố, ông Trần Quốc Tuấn - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết, Quảng Trị có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển nông nghiệp nhờ điều kiện tự nhiên, hệ sinh thái đa dạng và nguồn tài nguyên phong phú. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương khai thác các mô hình sản xuất nông, lâm, thủy sản phù hợp với từng vùng sinh thái.
Tuy nhiên, ông Trần Quốc Tuấn cũng nhấn mạnh Quảng Trị là một trong những khu vực thường xuyên chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, thiên tai, gây thiệt hại lớn về người, tài sản và sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, phát triển nông nghiệp không chỉ dừng ở mục tiêu tăng sản lượng hay giá trị kinh tế, mà còn phải gắn với khả năng chống chịu, phục hồi và bảo vệ sinh kế lâu dài cho cộng đồng.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, nông nghiệp luôn là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế địa phương. Trong thực tiễn sản xuất, người dân, hợp tác xã và các nhóm cộng đồng đã có nhiều sáng kiến, giải pháp hiệu quả nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị sản xuất và cải thiện sinh kế. Vấn đề đặt ra là cần có cơ chế để nhận diện, hỗ trợ và nhân rộng các giải pháp có tính khả thi.
Ưu tiên sáng kiến từ người dân và cộng đồng cơ sở
Ông Trần Quốc Tuấn cho biết: “Cuộc thi lần này được tổ chức nhằm phát hiện, hỗ trợ và hiện thực hóa những sáng kiến xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân. Ban tổ chức cam kết đồng hành để biến các ý tưởng khả thi thành những mô hình cụ thể, mang lại hiệu quả cho cộng đồng. Đặc biệt, cuộc thi ưu tiên khuyến khích sự tham gia của nông dân, phụ nữ, thanh niên và các nhóm dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu nhưng giàu kinh nghiệm thực tiễn”.
Điểm đáng chú ý của cuộc thi là không chỉ tìm kiếm các ý tưởng mang tính kỹ thuật, mà còn hướng đến giải pháp có khả năng tạo thay đổi trong tổ chức sản xuất, tiêu thụ, quản lý tài nguyên và nâng cao vai trò của cộng đồng. Với Nông nghiệp Quảng Trị, những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn có thể giúp giảm rủi ro, tiết kiệm chi phí, nâng chất lượng nông sản và tăng khả năng thích ứng của từng hộ, từng nhóm sản xuất.
Theo Ban tổ chức, cuộc thi hướng tới mục tiêu khuyến khích các ý tưởng, giải pháp sáng tạo trong phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu; tăng cường vai trò của phụ nữ, thanh niên và cộng đồng trong phát triển nông nghiệp bền vững; đồng thời hỗ trợ kinh phí để triển khai và nhân rộng các giải pháp đạt giải. Cách tiếp cận này cho thấy cuộc thi không chỉ dừng ở việc trao giải, mà còn hướng đến khả năng biến ý tưởng thành mô hình cụ thể.
Lĩnh vực dự thi rộng, gắn với sản xuất xanh và chuỗi giá trị
Các lĩnh vực dự thi được thiết kế khá rộng, phản ánh nhiều vấn đề đang đặt ra trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Nội dung dự thi bao gồm phát triển nông, lâm, thủy sản bền vững; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản; thích ứng biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai; quản lý hiệu quả tài nguyên đất, nước và môi trường.
Bên cạnh đó, cuộc thi cũng khuyến khích các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính, phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển sinh kế bền vững. Đây là những định hướng có ý nghĩa đối với Nông nghiệp Quảng Trị khi địa phương vừa cần khai thác lợi thế sẵn có, vừa phải tính đến yêu cầu bảo vệ tài nguyên và giảm tổn thương trước biến đổi khí hậu.
Các nhóm dự thi còn có thể đề xuất giải pháp xây dựng chuỗi giá trị, thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử ngành nông nghiệp; phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa bản địa. Những nội dung này cho thấy cuộc thi tiếp cận nông nghiệp theo hướng tổng hợp, từ sản xuất, chế biến, tiêu thụ đến dịch vụ và giá trị văn hóa địa phương.
Đối tượng, giải thưởng và thời gian nhận hồ sơ
Đối tượng tham gia cuộc thi là các tổ chức, nhóm cộng đồng, tổ hợp tác, hợp tác xã, nhóm hội viên, đoàn viên của các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Ban tổ chức khuyến khích sự tham gia của phụ nữ, thanh niên, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu. Mỗi nhóm được gửi tối đa hai bài dự thi.
Tổng giá trị giải thưởng của cuộc thi lên tới 1,155 tỷ đồng. Cơ cấu giải thưởng gồm 1 giải nhất trị giá 130 triệu đồng, 2 giải nhì trị giá 105 triệu đồng/giải, 4 giải ba trị giá 90 triệu đồng/giải và 7 giải khuyến khích trị giá 65 triệu đồng/giải. Quy mô giải thưởng này cho thấy nỗ lực tạo nguồn lực ban đầu để các nhóm có thể triển khai giải pháp, thay vì chỉ ghi nhận ý tưởng trên giấy.
Theo kế hoạch, thời gian tiếp nhận hồ sơ dự thi từ ngày 15/6 đến ngày 15/7/2026. Công tác chấm điểm và công bố kết quả diễn ra từ ngày 16/7 đến 22/7/2026. Các nhóm đạt giải sẽ được tập huấn về quản lý tài chính trong hai ngày 23 và 24/7 trước khi triển khai các giải pháp từ cuối tháng 7/2026.
Hồ sơ có thể gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Phòng Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, số 39 Trần Quang Khải, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị. Đây là đầu mối tiếp nhận để các tổ chức, nhóm cộng đồng và hợp tác xã hoàn thiện thủ tục tham gia cuộc thi theo kế hoạch đã công bố.
Ban tổ chức kỳ vọng cuộc thi sẽ thu hút nhiều sáng kiến, giải pháp thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo sinh kế ổn định cho người dân trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Với Nông nghiệp Quảng Trị, đây là cơ hội để những kinh nghiệm sản xuất từ cơ sở được ghi nhận, hỗ trợ và nhân rộng thành các mô hình có ích cho cộng đồng.
Cuộc thi được triển khai trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy giải pháp sáng tạo thích ứng biến đổi khí hậu trong phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững tại Quảng Trị” (Dự án RF), do Chính phủ Ireland tài trợ thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam và được thực hiện bởi Tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam. Sự đồng hành này được kỳ vọng góp thêm nguồn lực cho mục tiêu phát triển Nông nghiệp Quảng Trị theo hướng bền vững, thích ứng và vì sinh kế của người dân.
