Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hoàn thành việc lập điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia trong quý II/2026. Đây là nội dung đáng chú ý tại Quyết định số 823/QĐ-TTg ngày 11/5, phê duyệt đề cương điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Việc điều chỉnh quy hoạch được đặt trong yêu cầu quản lý rừng bền vững, bảo đảm sự thống nhất giữa phát triển kinh tế rừng, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và nâng cao sinh kế của người dân. Quy hoạch sau điều chỉnh cũng phải phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và các định hướng phát triển lớn của đất nước.
Yêu cầu đồng bộ với hệ thống quy hoạch quốc gia
Theo Quyết định số 823/QĐ-TTg ngày 11/5, điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia phải tuân thủ Luật Quy hoạch, Luật Lâm nghiệp và các quy định có liên quan. Đây là yêu cầu nền tảng nhằm bảo đảm quá trình rà soát, bổ sung hoặc điều chỉnh không tách rời khuôn khổ pháp lý đang điều chỉnh lĩnh vực lâm nghiệp.
Quy hoạch lâm nghiệp cũng phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia và các quy hoạch khác có liên quan. Điều này có ý nghĩa quan trọng vì rừng, đất lâm nghiệp, không gian bảo tồn, không gian sản xuất và hạ tầng lâm nghiệp đều có mối liên hệ trực tiếp với sử dụng đất, phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển chung.
Yêu cầu đồng bộ còn giúp hạn chế tình trạng chồng chéo trong quản lý, nhất là đối với các khu vực có nhiều mục tiêu sử dụng như bảo vệ môi trường, phòng hộ, bảo tồn, sản xuất lâm nghiệp hoặc phát triển hạ tầng. Trên cơ sở đó, việc điều chỉnh quy hoạch sẽ tạo căn cứ rõ ràng hơn cho quản lý nhà nước và cho các địa phương trong triển khai nhiệm vụ bảo vệ, phát triển rừng.
Quản lý rừng bền vững và phát triển giá trị đa dụng
Một trong những nguyên tắc trọng tâm của đề cương điều chỉnh là bảo đảm quản lý rừng bền vững. Quy hoạch phải hướng tới phát triển giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng, trong đó rừng không chỉ được nhìn nhận ở góc độ khai thác lâm sản, mà còn gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, văn hóa, lịch sử và sinh kế cộng đồng.
Việc khai thác, sử dụng rừng phải đi cùng với bảo tồn. Quy hoạch cần góp phần nâng cao giá trị kinh tế của rừng nhưng không làm suy giảm vai trò môi trường và sinh thái. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ hơn đến sản xuất và đời sống, rừng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong phòng hộ, cân bằng sinh thái và hỗ trợ người dân thích ứng với các rủi ro tự nhiên.
Đề cương cũng nêu rõ, việc đưa ra ngoài hoặc bổ sung diện tích rừng, đất lâm nghiệp vào quy hoạch lâm nghiệp phải có nguyên tắc và tiêu chí cụ thể, rõ ràng, phù hợp quy định của pháp luật. Đây là điểm then chốt để bảo đảm mọi thay đổi về diện tích rừng, đất lâm nghiệp được xem xét thận trọng, có căn cứ và hạn chế tác động tiêu cực đến tài nguyên rừng.
Xác định mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050
Mục tiêu lập điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia phải phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội cả nước thời kỳ 2021 - 2030 và định hướng, chủ trương của Đảng. Đồng thời, quy hoạch phải xác định được tầm nhìn đến năm 2050 đối với ngành lâm nghiệp Việt Nam.
Ở cấp độ cụ thể, quy hoạch phải làm rõ các chỉ số, chỉ tiêu và định hướng cơ bản cho giai đoạn 2026 - 2030 và đến năm 2030. Các nội dung này bao gồm phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất; tỷ lệ che phủ của rừng; phát triển lâm sản ngoài gỗ; phát triển kết cấu hạ tầng lâm nghiệp; nhu cầu sử dụng đất cho phát triển 3 loại rừng và kết cấu hạ tầng lâm nghiệp; phát triển hệ thống chế biến và thương mại lâm sản.
Những nhóm chỉ tiêu trên phản ánh yêu cầu cân bằng giữa bảo vệ và phát triển. Rừng đặc dụng gắn với bảo tồn thiên nhiên và giá trị sinh học; rừng phòng hộ gắn với an toàn môi trường, nguồn nước và phòng chống thiên tai; rừng sản xuất gắn với tạo sinh kế, cung cấp nguyên liệu và nâng cao giá trị kinh tế rừng. Khi được xác định rõ trong quy hoạch, các mục tiêu này sẽ là căn cứ để phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện trong từng giai đoạn.
Gắn lâm nghiệp với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số
Nội dung điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia phải xác định quan điểm quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, sử dụng tài nguyên rừng và phát triển kết cấu hạ tầng lâm nghiệp trong bối cảnh phát triển kinh tế rừng bền vững. Trọng tâm là nâng cao giá trị lâm sản gắn với khoa học, công nghệ, phục hồi tài nguyên rừng và sinh kế người dân.
Quy hoạch cũng phải rà soát, cụ thể hóa các mục tiêu phát triển lâm nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” của cả nước. Với ngành lâm nghiệp, yêu cầu này đặt ra nhiệm vụ vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa bảo đảm các nguyên tắc phát triển bền vững, không đánh đổi tài nguyên rừng lấy tăng trưởng ngắn hạn.
Bên cạnh đó, quy hoạch cần cập nhật các nội dung thuộc lĩnh vực lâm nghiệp theo các định hướng, chủ trương của Đảng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Những yêu cầu này cho thấy lâm nghiệp được đặt trong không gian phát triển rộng hơn, gắn với hiện đại hóa quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các cam kết, xu hướng mới.
Với thời hạn hoàn thành trong quý II/2026, việc lập điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia là nhiệm vụ quan trọng để định hình hướng phát triển ngành lâm nghiệp trong giai đoạn tới. Quy hoạch cần bảo đảm quản lý rừng bền vững, phát huy giá trị đa dụng của rừng, đồng thời tạo cơ sở cho phát triển kinh tế rừng, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.
