Du lịch vườn trái cây đang mở ra cách làm kinh tế mới cho nhiều nông dân ở thành phố Đồng Nai. Từ những vườn chôm chôm đỏ rực tại Bình Lộc, các vườn sầu riêng, măng cụt trĩu quả ở Long Khánh đến mô hình măng cụt hữu cơ tại Bảo Vinh, những khu vườn đặc sản không còn chỉ là nơi sản xuất nông sản mà đang trở thành điểm đến trải nghiệm của du khách.
Thay vì ngồi chờ thương lái đến thu mua như trước, nhiều nhà vườn đã chủ động đón khách vào tham quan, tự tay hái trái, thưởng thức đặc sản tại chỗ và tìm hiểu quy trình canh tác sạch. Cách làm này giúp nông dân có thêm nguồn thu, giảm áp lực tiêu thụ vào mùa thu hoạch rộ, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh vùng đất trái cây nổi tiếng của thành phố Đồng Nai.
Du lịch vườn trái cây tạo giá trị mới cho mùa thu hoạch
Những ngày đầu tháng 6, khi chôm chôm bắt đầu chuyển đỏ, sầu riêng treo kín cành và măng cụt vào vụ chín rộ, nhiều nhà vườn tại các phường Bình Lộc, Long Khánh và Bảo Vinh của thành phố Đồng Nai (thuộc thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai trước đây) tất bật chuẩn bị đón khách. Không khí mùa vụ vì thế không chỉ gắn với thu hoạch, phân loại, bán trái mà còn gắn với dịch vụ tham quan, trải nghiệm ngay tại vườn.
Tại phường Bình Lộc, ông Nguyễn Văn Huệ là một trong những hộ tham gia mô hình từ những ngày đầu. Gia đình ông có gần 50 cây dâu da. Trước đây, nguồn thu chủ yếu đến từ việc bán trái cho thương lái, mỗi năm đạt hơn 20 triệu đồng. Từ khi kết hợp làm du lịch, nguồn thu tăng lên khoảng 35-40 triệu đồng/năm. Theo ông Huệ, khách vào vườn giúp trái cây được bán trực tiếp, giá tốt hơn và nhà vườn bớt phụ thuộc vào thương lái.
Cũng tại Bình Lộc, nhiều hộ dân đã liên kết với nhau để hình thành các tuyến tham quan trải nghiệm. Bà Lê Thị Bạch Tuyết, ở khu phố Cây Da, cho biết gia đình chủ động kết nối với các nhà vườn khác để bổ sung nhiều loại trái cây phục vụ khách tham quan. Sự liên kết này giúp mỗi điểm vườn không bị đơn điệu, khách có thêm lựa chọn, còn nông dân tăng doanh thu so với những năm trước.
Từ bán nông sản sang bán trải nghiệm tại vườn
Một trong những điểm đến quen thuộc với du khách là khu du lịch Chú Lộc La. Ông Trần Văn Lộc cho biết năm nay tiếp tục đầu tư chỉnh trang cảnh quan, bổ sung thêm các tiểu cảnh và mở rộng hoạt động đón khách quanh năm, thay vì chỉ tập trung vào mùa trái cây. Đây là hướng đi cho thấy nhà vườn không chỉ dựa vào sản lượng trái mà còn quan tâm đến không gian, dịch vụ và trải nghiệm của người tham quan.
Theo địa phương, mùa du lịch vườn năm 2025, Bình Lộc đón khoảng 80.000 lượt khách, mang về doanh thu gần 18 tỷ đồng. Con số này cho thấy du lịch vườn trái cây không còn là hoạt động phụ nhỏ lẻ, mà đang từng bước trở thành một ngành dịch vụ nông nghiệp có khả năng tạo nguồn thu đáng kể cho người dân địa phương.
Với mô hình này, giá trị của mỗi mùa trái không chỉ nằm ở sản lượng bán ra. Du khách trả tiền cho việc được bước vào không gian vườn, nhìn thấy cây trái tại nơi sản xuất, trực tiếp hái và thưởng thức nông sản. Chính trải nghiệm đó giúp trái cây địa phương có thêm câu chuyện, có thêm giá trị và dễ tạo dấu ấn với người tiêu dùng.
Nông nghiệp sạch nâng sức hút cho vùng trái cây Đồng Nai
Song song với phát triển dịch vụ, nhiều nhà vườn ở Long Khánh và Bảo Vinh đang chuyển mạnh sang hướng sản xuất an toàn, hữu cơ sinh học. Đây là nền tảng quan trọng để du lịch vườn trái cây phát triển bền vững, bởi du khách ngày càng quan tâm đến chất lượng nông sản, cách canh tác và yếu tố an toàn khi thưởng thức tại chỗ.
Long Khánh từ lâu được biết đến là thủ phủ trái cây của vùng Đông Nam bộ. Năm nay, thời tiết thuận lợi giúp các loại sầu riêng, chôm chôm, măng cụt đạt tỷ lệ đậu trái cao, dự báo sản lượng tăng so với năm trước. Ông Nguyễn Minh Đức, nhà vườn tại phường Long Khánh, cho biết người dân ngày càng ưu tiên sử dụng các loại thuốc sinh học ít ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người. Theo ông, chính điều kiện thổ nhưỡng và nguồn nước đặc trưng đã tạo nên hương vị riêng cho trái cây Long Khánh.
Tại phường Bảo Vinh, nhiều nông dân tạo dấu ấn bằng mô hình măng cụt hữu cơ gắn với du lịch trải nghiệm. Anh Vương Thành Nam, chủ vườn măng cụt rộng 6 sào, đã dành gần 7 năm chuyển đổi sang canh tác hữu cơ sinh học. Giai đoạn đầu, anh gặp không ít khó khăn do sâu bệnh và năng suất chưa ổn định. Tuy nhiên, sau thời gian kiên trì, hệ sinh thái trong vườn được phục hồi, đất đai tơi xốp hơn, cây khỏe hơn và tỷ lệ trái đạt chuẩn hiện trên 95%.
Liên kết, quảng bá và mở rộng đầu ra cho nông sản
Nhờ chất lượng vượt trội, sản phẩm của gia đình anh Vương Thành Nam được đưa vào các hệ thống phân phối trái cây sạch tại TP.HCM và Hà Nội, với giá bán cao hơn từ 10.000-20.000 đồng/kg so với phương thức canh tác thông thường. Cách đó không xa, ông Hoàng Thái Phương cũng phát triển gần 1ha măng cụt cùng nhiều loại cây ăn trái khác theo hướng hữu cơ. Vào cao điểm mùa vụ, mỗi ngày gia đình thu hoạch trên 100kg măng cụt để bán trực tiếp cho khách hàng và du khách đến tham quan.
Theo ông Đỗ Phước Dũng - Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đồng Nai, từ những vườn cây trĩu quả ở Bình Lộc, Long Khánh đến Bảo Vinh, du lịch vườn trái cây đang cho thấy hướng phát triển mới của nông nghiệp địa phương. Khi nông dân không chỉ bán nông sản mà còn bán trải nghiệm, giá trị của mỗi mùa trái ngọt được nâng lên, góp phần tạo sinh kế bền vững và quảng bá hình ảnh vùng đất trái cây nổi tiếng của thành phố Đồng Nai.
Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng thông qua các nguồn vốn hỗ trợ, xây dựng tổ hợp tác, hợp tác xã và kết nối với doanh nghiệp lữ hành, ông Dũng cho biết. Đây là những yếu tố cần thiết để hoạt động đón khách tại vườn đi vào nền nếp, có liên kết, có thị trường và giảm tình trạng làm tự phát.
Để quảng bá vùng trái cây đặc sản, từ ngày 18 đến 20/6, phường Bảo Vinh sẽ tổ chức Tuần lễ tôn vinh Trái cây và sản phẩm OCOP năm 2026. Tiếp đó, từ cuối tháng 6 đến hết tháng 7, phường Long Khánh sẽ tổ chức Lễ hội Mùa trái cây 2026 với nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch và kết nối tiêu thụ nông sản.
Từ những khu vườn từng chủ yếu trông chờ thương lái, nông dân Đồng Nai đang từng bước chuyển sang cách làm chủ động hơn: sản xuất sạch, bán trực tiếp, liên kết dịch vụ và đón khách trải nghiệm. Nếu được tổ chức bài bản, du lịch vườn trái cây sẽ tiếp tục nâng giá trị nông sản, mở rộng sinh kế cho nhà vườn và củng cố thương hiệu trái cây đặc sản của thành phố Đồng Nai.
