Hạn hán Nam Trung Bộ và nguy cơ thiếu nước cục bộ đang được cảnh báo trong nhận định dự báo thủy văn khu vực Trung Bộ mùa từ tháng 7 đến tháng 9/2026. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, diễn biến dòng chảy trên các sông trong vùng có sự phân hóa rõ rệt: một số nơi có khả năng xuất hiện lũ hoặc dao động mực nước, trong khi nhiều lưu vực vẫn thiếu hụt so với mức trung bình nhiều năm.
Đáng chú ý, cảnh báo thiếu nước không chỉ dựa trên lượng mưa hay mực nước tức thời, mà còn căn cứ vào tổng lượng dòng chảy dự kiến trong nhiều tháng. Với sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và sinh hoạt nông thôn, những khu vực không có công trình thủy lợi kiên cố thường chịu tác động sớm hơn khi nguồn nước sông, suối suy giảm.
Bắc Trung Bộ có thể xuất hiện 2-3 đợt lũ
Tại Bắc Trung Bộ, các sông thuộc Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh được dự báo có khả năng đón từ 2-3 đợt lũ trong mùa từ tháng 7 đến tháng 9/2026. Tuy nhiên, khả năng có lũ không đồng nghĩa với việc nguồn nước toàn mùa dồi dào, bởi tổng lượng dòng chảy trên nhiều sông vẫn được nhận định thấp hơn TBNN cùng kỳ.
Cụ thể, lưu lượng dòng chảy từ tháng 7-9/2026 trên các sông ở Thanh Hóa có thể thấp hơn TBNN từ 10-37%. Các sông ở Nghệ An được dự báo thấp hơn từ 31-42%. Riêng tại Hà Tĩnh, diễn biến có sự trái chiều giữa các sông chính: sông Ngàn Sâu dự kiến cao hơn TBNN từ 5-20%, trong khi sông Ngàn Phố lại thấp hơn từ 31-50%.
Sự chênh lệch này cho thấy việc theo dõi từng lưu vực sông là rất cần thiết. Trong cùng một khu vực, có nơi xuất hiện lũ nhưng cũng có nơi dòng chảy thiếu hụt, vì vậy kế hoạch điều tiết nước, sản xuất vụ mùa và phòng tránh thiên tai cần bám sát dự báo cập nhật.
Quảng Trị đến TP. Huế: dao động mực nước trước khi có lũ tháng 9
Ở khu vực từ Quảng Trị đến TP. Huế, các sông được nhận định sẽ xuất hiện các đợt dao động mực nước từ nửa cuối tháng 6 đến tháng 8. Sau giai đoạn này, khu vực có thể đón 1-2 đợt lũ vào tháng 9. Đây là thời điểm cần lưu ý cả hai khả năng: thiếu nước trong giai đoạn dòng chảy thấp và rủi ro lũ khi bước sang thời kỳ có mưa lớn hơn.
Tổng lượng dòng chảy trong 3 tháng tới trên các sông ở Quảng Trị được dự báo thấp hơn TBNN từ 18-47%. Trong khi đó, sông Tả Trạch tại TP. Huế vẫn giữ mức cao hơn TBNN 142%. Mức chênh lệch lớn giữa các lưu vực phản ánh tính phức tạp của thủy văn Trung Bộ, nơi địa hình dốc, sông ngắn và phản ứng nhanh với mưa.
Đối với sản xuất nông nghiệp, thông tin này có ý nghĩa trong việc bố trí lịch lấy nước, trữ nước và vận hành công trình thủy lợi. Các địa phương có dòng chảy thấp hơn TBNN cần chủ động rà soát nhu cầu nước cho cây trồng, đồng thời đề phòng biến động nhanh khi xuất hiện các đợt lũ vào tháng 9.
Hạn hán Nam Trung Bộ tập trung ở khu vực thiếu thủy lợi kiên cố
Tại Nam Trung Bộ, các sông từ TP. Đà Nẵng đến Quảng Ngãi có khả năng xuất hiện 1-2 đợt dao động mực nước từ nửa cuối tháng 6 đến tháng 9. Tổng lượng dòng chảy trong giai đoạn này nhiều khả năng cao hơn TBNN cùng kỳ từ 8-10%. Dù vậy, không phải lưu vực nào cũng thuận lợi.
Ngoại trừ xu thế chung cao hơn TBNN, sông Vu Gia tại trạm Thành Mỹ và sông Vệ tại trạm An Chỉ vẫn được dự báo thiếu hụt từ 49-77%. Đây là mức thiếu hụt đáng lưu ý, bởi các lưu vực thiếu nước kéo dài có thể gây áp lực lên cấp nước sinh hoạt, nước tưới và duy trì dòng chảy môi trường ở vùng hạ du.
Từ tháng 7-9, các sông thuộc cao nguyên tỉnh Lâm Đồng sẽ đón các đợt lũ, trong khi các sông chính từ Gia Lai đến Lâm Đồng xuất hiện một số đợt dao động nhỏ. Dòng chảy sông Ba tại trạm Củng Sơn được dự báo thấp hơn TBNN từ 45-56%; sông Cái Nha Trang tại trạm Đồng Trăng thấp hơn từ 5-20%.
Cơ quan chức năng cảnh báo hạn hán Nam Trung Bộ và tình trạng thiếu nước cục bộ có khả năng xảy ra tại những khu vực không có công trình thủy lợi kiên cố thuộc các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng. Đây là nhóm địa bàn cần được theo dõi sát vì khả năng chống chịu phụ thuộc nhiều vào nguồn nước tự nhiên, ao hồ nhỏ hoặc hệ thống dẫn nước tại chỗ.
Cao nguyên Trung Bộ vẫn có lũ trên sông suối nhỏ
Đối với khu vực cao nguyên Trung Bộ, các sông suối nhỏ có thể xuất hiện từ 2-3 đợt lũ từ nửa cuối tháng 6 đến tháng 9. Dự báo này cho thấy bên cạnh nguy cơ thiếu nước cục bộ, khu vực vẫn phải đề phòng lũ nhanh trên các dòng chảy nhỏ, nhất là khi mưa tập trung trong thời gian ngắn.
Tổng lượng nước trên các sông Đăkbla, Krông Ana và các sông khác trong vùng phổ biến ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn TBNN cùng kỳ từ 17-71%. Với biên độ thiếu hụt rộng, công tác dự báo, cảnh báo và điều hành nguồn nước cần được thực hiện theo từng lưu vực, tránh đánh giá chung cho cả vùng.
Nhìn tổng thể, dự báo thủy văn từ tháng 7 đến tháng 9/2026 cho thấy Trung Bộ bước vào giai đoạn vừa có khả năng xuất hiện lũ, vừa tiềm ẩn thiếu hụt dòng chảy ở nhiều sông. Riêng nguy cơ hạn hán Nam Trung Bộ cần được các địa phương, đơn vị quản lý thủy lợi và người sản xuất chủ động theo dõi để giảm thiểu tác động đến đời sống và nông nghiệp.
