Hội Nông dân Việt Nam đang đặt trọng tâm đổi mới phương thức hỗ trợ nông dân theo hướng thiết thực hơn, không chỉ dừng ở giống, vật tư, phân bón hay kỹ thuật sản xuất, mà chuyển mạnh sang hỗ trợ tiêu thụ và nâng giá trị nông sản. Đây được xem là hướng đi nhằm góp phần giảm tình trạng “được mùa mất giá”, vốn nhiều năm qua thường khiến nông dân chịu thiệt khi sản xuất không gắn chặt với nhu cầu thị trường.
Thông tin này được đưa ra tại cuộc họp báo do Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức ngày 28/5, nhằm thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031. Bên cạnh nội dung chuẩn bị cho Đại hội, lãnh đạo Hội cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ vận động đơn thuần sang dẫn dắt, hỗ trợ và đồng hành cùng nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn.
Chuyển từ vận động sang dẫn dắt và đồng hành
Phát biểu khai mạc họp báo, bà Bùi Thị Thơm, Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết, trong nhiệm kỳ Đại hội VIII (2023-2028), công tác Hội và phong trào nông dân đã đạt nhiều kết quả tích cực, tạo dấu ấn đổi mới trong tổ chức và hoạt động. Theo bà Thơm, Hội đã hoàn thành và vượt 16/18 chỉ tiêu nhiệm kỳ, trong đó có nhiều chỉ tiêu khó.
Công tác sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và cán bộ Hội các cấp được triển khai đồng bộ, quyết liệt. Đại hội Hội Nông dân các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 được tổ chức đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng. Đây là nền tảng quan trọng để hệ thống Hội tiếp tục đổi mới cách làm, bám sát hơn nhu cầu thực tế của hội viên, nông dân và yêu cầu phát triển nông nghiệp trong giai đoạn mới.
Ở lĩnh vực tham mưu, xây dựng cơ chế, chính sách, Hội Nông dân Việt Nam cũng ghi nhận nhiều kết quả. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 4 đề án do Hội tham mưu, tạo cơ sở để đổi mới hoạt động Hội và phong trào nông dân. Theo lãnh đạo Hội, nội dung và phương thức hoạt động đang được điều chỉnh theo hướng chuyển từ vận động sang dẫn dắt, hỗ trợ và đồng hành cùng nông dân.
Hỗ trợ đầu ra để sản xuất theo nhu cầu thị trường
Một trong những điểm nhấn của định hướng đổi mới là chuyển dần từ hỗ trợ “đầu vào” sang hỗ trợ theo kết quả và hỗ trợ “đầu ra” cho nông sản. Bà Bùi Thị Thơm cho rằng, hỗ trợ nông dân trong giai đoạn hiện nay không thể chỉ dừng ở việc cung ứng cây giống, vật tư, phân bón hoặc chuyển giao kỹ thuật sản xuất. Điều quan trọng hơn là phải hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, đồng thời định hướng nông dân sản xuất đúng nhu cầu thị trường.
Thực tế nhiều năm qua cho thấy, khi xảy ra tình trạng được mùa mất giá, các cấp, các ngành thường phải tham gia hỗ trợ tiêu thụ nông sản. Tuy nhiên, cách hỗ trợ này nếu chỉ thực hiện sau khi sản phẩm đã dư thừa sẽ khó giải quyết tận gốc vấn đề. Vì vậy, Hội Nông dân Việt Nam xác định việc hỗ trợ cần căn cơ hơn, bắt đầu từ khâu tổ chức sản xuất, nắm bắt tín hiệu thị trường, xây dựng vùng sản xuất hàng hóa và hình thành liên kết tiêu thụ ổn định.
“Hỗ trợ đầu ra muốn hiệu quả thì trước hết phải thay đổi tư duy sản xuất của nông dân. Từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần phải chuyển sang tư duy kinh tế nông nghiệp, từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ thay cho sản xuất theo kinh nghiệm”, bà Thơm nhấn mạnh. Theo bà, nông dân cần đẩy mạnh liên kết theo chuỗi, tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã để nâng cao giá trị sản phẩm.
Xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc cho nông sản
Bên cạnh hỗ trợ vốn, kiến thức và kỹ thuật, Hội Nông dân các cấp sẽ chú trọng hơn đến xây dựng thương hiệu, quảng bá và tiêu thụ nông sản. Đây là những yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả, mà còn đòi hỏi sản phẩm an toàn, bảo đảm dinh dưỡng và có nguồn gốc rõ ràng.
Dự thảo báo cáo chính trị của Đại hội cũng đề cập nội dung “hộ chiếu nông sản”, hướng tới tăng cường truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin sản phẩm. Với định hướng này, mỗi sản phẩm nông nghiệp không chỉ là hàng hóa đưa ra thị trường, mà còn cần có thông tin rõ ràng về nơi sản xuất, quy trình, chất lượng và trách nhiệm của chủ thể sản xuất.
Theo bà Bùi Thị Thơm, nhu cầu tiêu dùng hiện nay không chỉ dừng ở “ăn ngon”, mà còn yêu cầu sản phẩm phải an toàn, bảo đảm dinh dưỡng và có nguồn gốc rõ ràng. Vì vậy, Hội Nông dân các cấp cần đồng hành cùng nông dân xây dựng những sản phẩm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế. Cách tiếp cận này cũng phù hợp với mục tiêu nâng cao giá trị nông sản, thay vì chỉ tăng sản lượng.
Hỗ trợ nông dân thích ứng khi chuyển đổi sinh kế
Liên quan đến vấn đề nhiều địa phương phải chuyển đổi đất nông nghiệp để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bà Bùi Thị Thơm cho biết đây là nội dung Trung ương Hội đặc biệt trăn trở. Việc thay đổi mục đích sử dụng đất tác động trực tiếp đến sinh kế của một bộ phận nông dân, nhất là những người lâu nay gắn bó với sản xuất nông nghiệp.
Trong bối cảnh đó, Hội Nông dân các cấp sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động để phù hợp thực tiễn. Trọng tâm là tăng cường tuyên truyền, vận động nông dân chuyển đổi ngành nghề phù hợp, đồng thời lắng nghe, tư vấn và hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi sinh kế. Cách làm này nhằm giúp nông dân không bị động trước những thay đổi về đất đai, việc làm và cơ cấu kinh tế ở nông thôn.
Cùng với đó, Hội sẽ đẩy mạnh đào tạo nghề, hỗ trợ tiếp cận vốn vay, trang bị kiến thức và khoa học công nghệ để nông dân có điều kiện thích ứng với ngành nghề mới. Thời gian tới, Hội cũng sẽ tăng cường tư vấn, hỗ trợ nông dân tham gia các chi, tổ hội nghề nghiệp và hợp tác xã, qua đó tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Đại hội IX dự kiến diễn ra từ ngày 7-9/6/2026
Bà Nguyễn Thị Việt Hà, Phó Trưởng Ban Công tác Nông dân, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra từ ngày 7-9/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Hà Nội. Chủ đề Đại hội là “Đoàn kết, dân chủ, đột phá, hợp tác, phát triển”.
Đại hội có sự tham dự của 600 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 10 triệu hội viên, nông dân cả nước. Các đại biểu sẽ thảo luận, góp ý các văn kiện quan trọng; quyết định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm kỳ mới và bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ 2026-2031.
Theo định hướng được thông tin tại họp báo, Đại hội xác định mục tiêu xây dựng Hội Nông dân Việt Nam vững mạnh, phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới. Hội sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng lấy hội viên, nông dân làm trung tâm; gắn hoạt động với lợi ích thiết thực và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nông dân.
Đại hội cũng sẽ thông qua 5 mục tiêu, 11 chỉ tiêu chủ yếu và xác định 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ 2026-2031, trong đó có 4 nhiệm vụ đột phá. Với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đột phá - Hợp tác - Phát triển”, Đại hội được xác định là sự kiện chính trị quan trọng của giai cấp nông dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Việc chuyển trọng tâm hỗ trợ từ đầu vào sang đầu ra cho thấy Hội Nông dân Việt Nam đang hướng tới cách đồng hành thực chất hơn với nông dân. Khi sản xuất được tổ chức theo tín hiệu thị trường, có liên kết, có thương hiệu và truy xuất nguồn gốc, nông sản sẽ có thêm cơ hội nâng giá trị, còn người nông dân có điều kiện ổn định sinh kế và thu nhập.
