Khép lại quá trình triển khai, Dự án Sáng kiến tài trợ rủi ro do khí hậu cho ngành nông nghiệp tại Việt Nam, gọi tắt là AgriCRF-VN, ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý trong việc hỗ trợ nông dân nâng cao khả năng ứng phó với rủi ro khí hậu. Đến thời điểm kết thúc dự án vào tháng 6/2026, đã có 7.775 nông dân được đào tạo về quản lý tài chính rủi ro khí hậu, vượt xa mục tiêu ban đầu là 4.000 người.
Thông tin trên được bà Hoàng My Lan, đại diện Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức tại Việt Nam, chia sẻ tại Hội nghị tổng kết Dự án AgriCRF-VN. Hội nghị do Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với GIZ tổ chức ngày 28/5 tại TP Cần Thơ. Trong tổng số nông dân được đào tạo, nữ nông dân chiếm khoảng 32%, cho thấy yếu tố bình đẳng trong tiếp cận tri thức và công cụ tài chính đã được chú trọng trong quá trình thực hiện.
Đào tạo vượt mục tiêu, thúc đẩy cách tiếp cận chủ động
Sau 2 năm triển khai, AgriCRF-VN tập trung vào việc giúp nông dân tiếp cận các giải pháp tài chính rủi ro khí hậu, từ đó nâng cao năng lực tự bảo vệ sản xuất trước các biến động bất lợi của thời tiết. Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, việc được trang bị kiến thức về quản lý rủi ro, bảo hiểm và tín dụng phù hợp có ý nghĩa thiết thực đối với sinh kế nông thôn.
Theo đánh giá tại hội nghị, điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở số lượng người tham gia đào tạo, mà còn ở sự thay đổi trong tư duy của nông dân. Thay vì chỉ trông chờ vào hỗ trợ sau thiên tai, nhiều hộ đã bắt đầu quan tâm hơn đến việc phòng ngừa, chia sẻ rủi ro và tính toán tài chính cho sản xuất. Đây là nền tảng quan trọng để các mô hình sản xuất bền vững có thể được duy trì lâu dài.
Việc số nông dân được đào tạo đạt 7.775 người, cao hơn nhiều so với mục tiêu 4.000 người, cho thấy nhu cầu tiếp cận kiến thức về tài chính rủi ro khí hậu trong khu vực nông nghiệp là rất lớn. Khi nông dân hiểu rõ hơn về công cụ bảo vệ tài chính, khả năng ra quyết định đầu tư, tái sản xuất và ứng phó sau rủi ro cũng được cải thiện.
Gần 1.540 ha lúa được thí điểm bảo hiểm nông nghiệp
Ở hợp phần bảo hiểm nông nghiệp, bà Hoàng My Lan cho biết Dự án AgriCRF-VN đã thí điểm thành công 4 sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp của ABIC, MIC, MSIG và PVI. Các sản phẩm này được triển khai tại An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ, với tổng diện tích lúa được bảo hiểm đạt gần 1.540 ha.
Kết quả thí điểm cho thấy bảo hiểm nông nghiệp không chỉ dừng ở khâu giới thiệu sản phẩm, mà đã đi vào thực tế sản xuất. Trong năm 2025, 69 nông dân đã nhận được khoản bồi thường bảo hiểm sau các đợt lũ và thời tiết cực đoan. Đây là minh chứng cụ thể cho vai trò của bảo hiểm trong việc hỗ trợ nông hộ phục hồi sau thiệt hại, giảm áp lực tài chính và tiếp tục gắn bó với sản xuất.
Theo khảo sát sau thí điểm, có đến 84% nông dân tham gia bảo hiểm cho biết sẽ tiếp tục tham gia trong thời gian tới. Tỷ lệ này phản ánh mức độ chấp nhận tích cực của người dân khi sản phẩm bảo hiểm đáp ứng được nhu cầu thực tế. Đối với ngành lúa gạo, đặc biệt tại các địa phương đồng bằng sông Cửu Long, việc hình thành thói quen sử dụng bảo hiểm có thể góp phần tăng sức chống chịu của vùng sản xuất trước rủi ro khí hậu.
Tín dụng xanh mở thêm kênh vốn cho sản xuất bền vững
Bên cạnh bảo hiểm nông nghiệp, AgriCRF-VN cũng triển khai hợp phần tín dụng xanh. Dự án đã phối hợp với Tổ chức tài chính vi mô Tình Thương, gọi tắt là TYM, xây dựng sản phẩm cho vay ưu đãi dành cho nông dân áp dụng các mô hình sản xuất bền vững. Các mô hình được nhắc đến gồm canh tác hữu cơ, sử dụng năng lượng mặt trời và chăn nuôi có xử lý chất thải.
Đến nay, đã có 882 hộ nông dân tiếp cận được tín dụng xanh, trong đó 100% là phụ nữ. Tổng vốn giải ngân đạt hơn 32 tỷ đồng. Việc phụ nữ nông thôn là nhóm tiếp cận toàn bộ nguồn vốn này cho thấy vai trò ngày càng rõ của họ trong quản lý kinh tế hộ, chuyển đổi phương thức sản xuất và ứng dụng các giải pháp thân thiện hơn với môi trường.
Không chỉ dừng ở cho vay trực tiếp, công cụ chấm điểm tín dụng số tích hợp trên ứng dụng TYM đã xử lý hơn 100.000 hồ sơ vay vốn và được mở rộng triển khai tại 13 địa phương trong cả nước. Đây là một kết quả quan trọng vì công cụ số có thể giúp quá trình xét duyệt vốn minh bạch, nhanh hơn, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức tài chính phục vụ tốt hơn nhóm khách hàng nông thôn.
Cơ sở chính sách cho giai đoạn sau dự án
Ngoài việc hỗ trợ trực tiếp nông dân, Dự án AgriCRF-VN còn tạo ra bộ tài liệu phục vụ xây dựng chính sách. Bộ tài liệu gồm đánh giá chương trình thí điểm bảo hiểm nông nghiệp; phân tích so sánh quốc tế dựa trên kinh nghiệm từ Thái Lan, Indonesia, Nhật Bản, Trung Quốc và Philippines; cùng đề xuất lộ trình phát triển chính sách bảo hiểm nông nghiệp giai đoạn 2026-2030.
Ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, đánh giá dù thời gian triển khai Dự án AgriCRF-VN không dài và gặp nhiều khó khăn khách quan, dự án đã phát huy hiệu quả thực chất, tạo ra giá trị vượt lên quy mô đầu tư. Theo ông, khi một hộ nông dân nhận được khoản chi trả bảo hiểm sau thiên tai, đó không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà còn là niềm tin để họ tiếp tục sản xuất và gắn bó với ruộng đồng.
Ông Thịnh nhấn mạnh, sản phẩm đầu ra lớn nhất của dự án là sự thay đổi tư duy tiếp cận của nông dân. Nếu trước đây nhiều nơi còn chủ yếu trông chờ vào hỗ trợ sau thiên tai, thì nay bà con đã chủ động hơn và hiểu rõ hơn vai trò của bảo hiểm, tài chính rủi ro. Thời gian tới, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn sẽ tiếp tục nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn nhằm nâng cao khả năng ứng dụng các kết quả của dự án vào hoàn thiện chính sách bảo hiểm nông nghiệp, tín dụng xanh, quản trị rủi ro chuỗi giá trị và phát triển vùng nguyên liệu.
Bà Sonja Esche, Trưởng bộ phận Nông nghiệp và Khí hậu, GIZ Việt Nam, cho rằng việc nâng cao khả năng chống chịu trước rủi ro khí hậu cho nông dân ngày càng cấp thiết. Tiếp cận các sản phẩm tài chính rủi ro khí hậu sẽ giúp nông dân tự tin hơn khi đầu tư vào sản xuất nông nghiệp bền vững.
Dự án AgriCRF-VN được tài trợ bởi Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức thông qua GIZ, phối hợp triển khai cùng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn. Dự án hoạt động trong giai đoạn 2024-2026 tại Hà Nội, Sơn La, Đồng Tháp, An Giang và Cần Thơ; là một phần của sáng kiến AgriCRF ASEAN - Đức được triển khai tại Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Khi dự án kết thúc, các kinh nghiệm, quan hệ đối tác và đổi mới được hình thành sẽ là cơ sở quan trọng để mở rộng những giải pháp tài chính rủi ro khí hậu toàn diện, bền vững hơn trong tương lai.
