UBND tỉnh Lạng Sơn vừa ban hành Kế hoạch số 173/KH-UBND về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi năm 2026. Đây là kế hoạch có ý nghĩa quan trọng đối với khu vực nông thôn của tỉnh, trong bối cảnh yêu cầu phát triển không chỉ dừng ở hạ tầng, mà còn gắn với sinh kế, chất lượng sống, bản sắc văn hóa và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo kế hoạch, Lạng Sơn đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều 2%, có thêm 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2026. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi và biên giới, những địa bàn còn nhiều khó khăn về điều kiện sản xuất, giao thông, dịch vụ xã hội và tiếp cận các nguồn lực phát triển.
Năm 2026, Lạng Sơn đặt mục tiêu giảm nghèo đa chiều 2%, có thêm 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi và biên giới. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
5 xã được đặt mục tiêu về đích nông thôn mới
Kế hoạch số 173/KH-UBND xác định Chương trình mục tiêu quốc gia là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn. Trọng tâm không chỉ là hoàn thiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, mà còn là thu hẹp chênh lệch giữa các vùng, bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời củng cố quốc phòng, an ninh tại khu vực nông thôn.
Trong năm 2026, tỉnh phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới, gồm Bắc Sơn, Chi Lăng, Hữu Lũng, Lộc Bình và Đình Lập. Đây là những địa bàn được đưa vào mục tiêu cụ thể của kế hoạch, qua đó tạo cơ sở để các cấp, ngành tập trung nguồn lực, tổ chức thực hiện theo lộ trình rõ ràng.
Đối với các xã còn lại, Lạng Sơn không đặt mục tiêu dàn đều, mà tiếp tục nâng cao từ 1 đến 4 tiêu chí tùy theo từng nhóm và từng địa bàn. Cách tiếp cận này phù hợp với thực tế chênh lệch về điều kiện phát triển giữa các vùng trong tỉnh, nhất là khu vực miền núi, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nâng chất hạ tầng và dịch vụ thiết yếu ở nông thôn
Bên cạnh chỉ tiêu về số xã đạt chuẩn, Lạng Sơn cũng đưa ra nhiều mục tiêu cụ thể liên quan đến hạ tầng nông thôn. Tỉnh phấn đấu tỷ lệ đường xã được rải nhựa hoặc bê tông đạt 82%; tỷ lệ thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa đạt 92%. Đây là những chỉ tiêu có tác động trực tiếp đến đi lại, giao thương nông sản, tiếp cận dịch vụ công và điều kiện sinh hoạt của người dân.
Ở nhóm chỉ tiêu về sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn, tỉnh đặt mục tiêu công nhận mới 20 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Việc phát triển sản phẩm OCOP được kỳ vọng góp phần thúc đẩy lợi thế địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, đồng thời tạo thêm động lực cho các chủ thể sản xuất ở khu vực nông thôn.
Về nguồn nhân lực, kế hoạch nêu mục tiêu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 67%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 31,6%. Đây là nhóm chỉ tiêu quan trọng trong giảm nghèo bền vững, bởi sinh kế nông thôn ngày càng đòi hỏi người lao động có kỹ năng, biết tổ chức sản xuất, tiếp cận thị trường và thích ứng với phương thức sản xuất mới.
Giảm nghèo đa chiều gắn với chất lượng sống
Chỉ tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều 2% cho thấy định hướng giảm nghèo của Lạng Sơn không chỉ dựa trên thu nhập, mà còn gắn với khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Với một tỉnh miền núi có nhiều địa bàn đặc thù, giảm nghèo bền vững cần đi cùng cải thiện hạ tầng, y tế, nước sạch, môi trường và cơ hội phát triển sản xuất.
Theo kế hoạch, tỉnh phấn đấu duy trì 100% xã, phường đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế. Đồng thời, tỷ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch được nâng lên 64%; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt nông thôn đạt 65%. Các chỉ tiêu này phản ánh yêu cầu xây dựng nông thôn mới theo hướng thực chất hơn, trong đó môi trường sống và sức khỏe cộng đồng là nội dung không thể tách rời.
Những mục tiêu về nước sạch, y tế và xử lý rác thải cũng cho thấy nông thôn mới giai đoạn mới không chỉ là đường giao thông, nhà văn hóa hay công trình hạ tầng. Chương trình hướng tới thay đổi chất lượng đời sống hằng ngày của người dân, từ điều kiện vệ sinh, chăm sóc sức khỏe đến khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay tại địa bàn.
Ưu tiên vùng khó khăn, thúc đẩy nông nghiệp xanh và chuyển đổi số
Để hoàn thành các mục tiêu đã đề ra, UBND tỉnh Lạng Sơn yêu cầu các cấp, ngành tập trung lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn. Nguồn lực sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất, hỗ trợ sinh kế, qua đó giúp người dân có điều kiện vươn lên ổn định đời sống thay vì chỉ trông chờ vào hỗ trợ ngắn hạn.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp gắn với chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp thông minh và nhân rộng các mô hình thôn thông minh. Những định hướng này phù hợp với yêu cầu phát triển nông thôn hiện đại, khi sản xuất nông nghiệp cần nâng cao hiệu quả, giảm tác động bất lợi tới môi trường và từng bước ứng dụng công nghệ trong quản lý, sản xuất, tiêu thụ.
Trong phân bổ nguồn lực, Lạng Sơn tiếp tục ưu tiên cho các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là điểm nhấn quan trọng, bởi các địa bàn này thường có nhu cầu lớn về hạ tầng, sinh kế và dịch vụ xã hội, đồng thời giữ vai trò đặc biệt trong bảo đảm quốc phòng, an ninh nông thôn.
Tăng cường điều phối, kiểm tra và giám sát
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì tham mưu, điều phối triển khai chương trình. Cơ quan này đồng thời phối hợp với các sở, ngành trong xây dựng cơ chế, chính sách, phân bổ nguồn lực, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện.
Việc giao rõ đầu mối điều phối giúp bảo đảm các mục tiêu của kế hoạch được triển khai đồng bộ, tránh phân tán nguồn lực và tăng tính trách nhiệm trong thực hiện. Với các chỉ tiêu đã được lượng hóa cụ thể, công tác kiểm tra, giám sát sẽ là yếu tố quan trọng để đánh giá tiến độ, tháo gỡ khó khăn và kịp thời điều chỉnh trong quá trình thực hiện.
Với Kế hoạch số 173/KH-UBND, Lạng Sơn đặt trọng tâm vào phát triển nông thôn toàn diện trong năm 2026: thêm 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới, giảm nghèo đa chiều 2%, nâng chất hạ tầng, cải thiện dịch vụ thiết yếu và ưu tiên rõ ràng cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới.
