Nông nghiệp Lâm Đồng đang bước vào giai đoạn định hình không gian phát triển mới, không chỉ dựa trên lợi thế cao nguyên, khí hậu và vùng nguyên liệu lớn, mà còn mở rộng sang chế biến sâu, chuỗi giá trị, chuyển đổi số và dư địa kinh tế biển. Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu tăng trưởng của tỉnh không còn đơn thuần là mở rộng diện tích sản xuất, mà tập trung nâng giá trị trên từng đơn vị đất, từng ngành hàng và từng mắt xích thị trường.
Với nền tảng đã được xây dựng nhiều năm qua, Lâm Đồng tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương đi đầu cả nước về ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Từ rau, hoa, cà phê, cây ăn quả đến chăn nuôi, thủy sản, tỉnh đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ cao, sản xuất xanh, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và khả năng kết nối thị trường xuất khẩu.
Nông nghiệp Lâm Đồng đặt mục tiêu 150.000ha công nghệ cao
Hiện toàn tỉnh có hơn 107.456ha sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, trong đó gần 1.200ha đã ứng dụng mô hình nông nghiệp thông minh. Đây là quy mô đáng chú ý, phản ánh quá trình chuyển dịch từ phương thức canh tác truyền thống sang sản xuất dựa trên kỹ thuật, tiêu chuẩn, quản lý dữ liệu và khả năng kiểm soát chất lượng.
Bên cạnh lợi thế khí hậu và điều kiện tự nhiên đặc thù, Lâm Đồng đang sở hữu nhiều vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Toàn tỉnh hiện có gần 44.910ha rau, khoảng 6.690ha hoa, hơn 328.650ha cà phê và trên 111.000ha cây ăn quả. Riêng sầu riêng đạt khoảng 45.500ha, trở thành một trong những ngành hàng chủ lực có tốc độ phát triển nhanh trong những năm gần đây.
Các vùng sản xuất này đang được định hướng gắn với vùng nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khẩu. Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng trong quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp, nhất là khi thị trường ngày càng đòi hỏi truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và sự ổn định về nguồn cung.
Tăng trưởng dựa trên giá trị, không chỉ mở rộng diện tích
Theo kịch bản tăng trưởng ngành nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu tăng trưởng khu vực nông, lâm, thủy sản bình quân từ 5 - 5,5%/năm. Đến năm 2030, khu vực này dự kiến chiếm khoảng 28,5 - 29% trong tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Đây là tỷ trọng cho thấy nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc phát triển của địa phương.
Ông Phan Nguyễn Hoàng Tân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng cho rằng, dư địa phát triển của nông nghiệp địa phương không chỉ nằm ở mở rộng sản xuất mà còn ở việc kết nối các lợi thế về vùng nguyên liệu, chế biến, tiêu chuẩn sản xuất và quản trị tài nguyên để tạo nền tảng tăng trưởng bền vững.
Trong giai đoạn tới, ngành nông nghiệp tiếp tục cơ cấu lại sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng thay vì tăng diện tích bằng mọi giá. Nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn tiếp tục được khuyến khích phát triển, gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh có trên 150.000ha nông nghiệp công nghệ cao và trên 8.000ha nông nghiệp hữu cơ. Giá trị sản xuất nông nghiệp bình quân đạt khoảng 250 triệu đồng/ha/năm, tương ứng mức thu nhập bình quân hơn 120 triệu đồng/ha/năm. Những chỉ tiêu này cho thấy trọng tâm của Nông nghiệp Lâm Đồng là nâng hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập và củng cố năng lực cạnh tranh của nông sản.
Chế biến, xuất khẩu và thương hiệu tạo thêm giá trị
Bên cạnh sản xuất, chế biến và thị trường tiếp tục được xác định là khâu then chốt để nâng giá trị nông sản. Tỉnh định hướng phát triển các sản phẩm quy mô lớn gắn với trung tâm chế biến, thúc đẩy liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ và mở rộng thị trường xuất khẩu. Đây là hướng đi cần thiết trong bối cảnh nhiều ngành hàng nông sản phải cạnh tranh bằng chất lượng, độ đồng đều và khả năng đáp ứng đơn hàng lớn.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhiều mặt hàng nông sản chủ lực của Lâm Đồng ghi nhận kết quả tích cực. Kim ngạch xuất khẩu cà phê nhân đạt hơn 353,7 triệu USD, tăng trên 33% so với cùng kỳ. Nhóm rau, củ, quả đạt gần 53,8 triệu USD, tăng 25,7%. Ở lĩnh vực chế biến, sản lượng rau quả chế biến đạt hơn 16.200 tấn, tăng hơn 10% so với cùng kỳ.
Cùng với kết quả xuất khẩu, các thương hiệu nông sản như Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành, cà phê Lâm Đồng, thanh long Bình Thuận và nước mắm Phan Thiết tiếp tục được định hướng phát triển gắn với chương trình OCOP. Việc xây dựng và mở rộng thương hiệu không chỉ giúp tăng nhận diện sản phẩm, mà còn hỗ trợ mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng giá trị sản phẩm và tạo lợi thế cho các chuỗi liên kết.
Đa dạng động lực tăng trưởng cho Nông nghiệp Lâm Đồng
Bên cạnh trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và kinh tế biển được xác định là những lĩnh vực tạo thêm dư địa phát triển cho Nông nghiệp Lâm Đồng trong giai đoạn tới. Định hướng của tỉnh là phát triển chăn nuôi theo hướng trang trại quy mô lớn, công nghiệp, hiện đại và bền vững; đồng thời khuyến khích các mô hình chăn nuôi hữu cơ, tuần hoàn, an toàn dịch bệnh gắn với bảo vệ môi trường.
Hiện tổng đàn gia súc toàn tỉnh đạt khoảng 1,92 triệu con, đàn gia cầm hơn 22 triệu con và gần 138.000 đàn ong mật. Hoạt động chăn nuôi cơ bản ổn định, tạo cơ sở cho việc phát triển các chuỗi sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Song song đó, nhiều dự án nông nghiệp quy mô lớn đang được theo dõi, tháo gỡ khó khăn để triển khai.
Trong số các dự án đáng chú ý có Khu chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tập trung ứng dụng công nghệ cao tại xã Quảng Sơn, với tổng vốn đầu tư hơn 8.059 tỷ đồng. Ngoài ra còn có các dự án sản xuất nông, lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại khu vực Kiến Đức, Nhân Cơ, Quảng Phú và dự án khu nông nghiệp công nghệ cao quy mô khoảng 440ha.
Lâm Đồng cũng đặt mục tiêu phát huy tiềm năng kinh tế biển, thủy sản và dịch vụ hậu cần nghề cá. Trong 5 tháng đầu năm 2026, sản lượng khai thác thủy sản của tỉnh đạt hơn 94.500 tấn, sản lượng nuôi trồng đạt trên 12.000 tấn. Trên cơ sở đó, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa sản lượng khai thác thủy sản bình quân đạt khoảng 260.000 tấn/năm, sản lượng nuôi trồng đạt khoảng 34.000 tấn và sản lượng tôm giống đạt khoảng 30 tỷ post.
Đặc khu Phú Quý được định hướng trở thành trung tâm khai thác, chế biến và dịch vụ nghề cá của tỉnh. Cùng với đó, hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và hạ tầng hậu cần nghề cá tiếp tục được đầu tư theo quy hoạch nhằm phục vụ hoạt động khai thác, chế biến và phát triển kinh tế biển.
Không gian tăng trưởng mới của Nông nghiệp Lâm Đồng vì vậy được hình thành trên nhiều trụ cột: công nghệ cao, vùng nguyên liệu, chế biến sâu, thương hiệu, chăn nuôi hiện đại, thủy sản và kinh tế biển. Bên cạnh mục tiêu sản xuất, ngành nông nghiệp và môi trường Lâm Đồng còn gắn phát triển kinh tế với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững; đến năm 2030, toàn tỉnh phấn đấu có ít nhất 42 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 2 xã nông thôn mới hiện đại và cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều.
