Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia (NAWAPI) vừa có chuyến làm việc tại Hàn Quốc với nhiều đối tác chuyên môn, trong đó có Tập đoàn Tài nguyên nước Hàn Quốc (K-water), Viện Nghiên cứu tài nguyên nước Hàn Quốc (KWRI). Chuyến công tác tập trung vào trao đổi kỹ thuật, làm việc cấp cao và khảo sát thực tế các mô hình quản lý nước tiên tiến đang được Hàn Quốc vận hành.
Hoạt động này được xem là bước đi cụ thể nhằm triển khai các định hướng hợp tác giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam với Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Đại Hàn Dân Quốc. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ngập lụt đô thị, thiếu hụt nguồn nước và yêu cầu phát triển hạ tầng bền vững ngày càng rõ nét, hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc trong lĩnh vực tài nguyên nước có ý nghĩa thiết thực đối với cả quản lý nhà nước và phát triển dài hạn.
Tiếp cận mô hình quản trị nước thông minh tại Hàn Quốc
Một nội dung nổi bật của chuyến công tác là hoạt động khảo sát thực địa tại thành phố Busan. Tại đây, Đoàn công tác của NAWAPI tham quan Đập cửa sông Nakdong và khu đô thị thông minh Eco-Delta City. Đây là mô hình đô thị được phát triển gắn với quản trị tài nguyên nước thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu và khai thác hạ tầng nước như một cấu phần quan trọng của phát triển đô thị bền vững.
Qua khảo sát, Đoàn công tác đặc biệt quan tâm đến các giải pháp quản lý tổng hợp nguồn nước, kiểm soát ngập lụt đô thị, tái sử dụng nước, điều hành hồ chứa và ứng dụng công nghệ số trong giám sát, vận hành hệ thống tài nguyên nước. Những nội dung này đều là các vấn đề Việt Nam đang đặt ra trong quá trình hiện đại hóa công tác quy hoạch, điều tra, quan trắc, dự báo và cảnh báo tài nguyên nước.
Các chuyên gia K-water đã giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ hiện đại dựa trên nền tảng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, mô phỏng bản sao số và hệ thống điều hành thời gian thực. Mục tiêu của các giải pháp này là tối ưu hóa quản lý nguồn nước, giảm thiểu rủi ro thiên tai, nâng cao hiệu quả cung cấp nước và giúp cơ quan quản lý có thêm công cụ ra quyết định trong những tình huống biến động nhanh.
Kinh nghiệm có giá trị cho chuyển đổi số ngành nước Việt Nam
Theo đánh giá của Đoàn công tác, các mô hình được tiếp cận tại Hàn Quốc có giá trị tham khảo lớn đối với Việt Nam. Nhu cầu chuyển đổi số ngành nước không chỉ nằm ở việc số hóa dữ liệu, mà còn ở khả năng kết nối dữ liệu quan trắc, phân tích, dự báo, cảnh báo và điều hành theo thời gian thực. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quy hoạch, điều tra, đánh giá tài nguyên nước trong giai đoạn mới.
Trong điều kiện biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, quản lý nguồn nước không thể tách rời các yêu cầu về an toàn đô thị, phòng chống thiên tai, cấp nước ổn định và bảo vệ hệ sinh thái. Kinh nghiệm của Hàn Quốc cho thấy, khi hạ tầng nước được tích hợp với công nghệ số và cơ chế vận hành đồng bộ, hiệu quả ứng phó với ngập lụt, hạn hán hoặc suy giảm chất lượng nguồn nước có thể được cải thiện đáng kể.
Đối với Việt Nam, những kinh nghiệm này có thể hỗ trợ quá trình nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo phục vụ quản lý tài nguyên nước. Đồng thời, việc tiếp cận các công nghệ như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và bản sao số cũng mở ra hướng xây dựng các nền tảng quản lý lưu vực sông có khả năng phân tích kịch bản, phục vụ điều hành và phát triển bền vững.
Thúc đẩy dự án ODA xanh và giải pháp giảm ngập đô thị
Điểm nhấn quan trọng của chuyến công tác là Hội thảo R&D chung giữa K-water, KWRI và NAWAPI, cùng các cuộc làm việc cấp cao với Chủ tịch K-water Yun Seog-dae, lãnh đạo K-water và Viện trưởng KWRI Kim Byung-ki. Tại các buổi làm việc, hai bên trao đổi về định hướng hợp tác trong thời gian tới, trong đó nhấn mạnh việc chuyển từ trao đổi kỹ thuật sang hình thành các chương trình, dự án cụ thể.
Một nội dung được tập trung thúc đẩy là tiến độ đề xuất Dự án ODA xanh về Nghiên cứu tiền khả thi Hệ thống giám sát và phân tích tài nguyên nước thông minh lưu vực sông Cả (hướng tới nền tảng Digital Twin). Đây là dự án có ý nghĩa đối với bảo đảm an ninh nguồn nước, tăng cường năng lực giám sát, phân tích tài nguyên nước trên lưu vực sông và tạo tiền đề cho các phương thức quản lý hiện đại hơn.
Bên cạnh đó, hai bên cũng phát triển các tham vấn nhằm giúp giảm ngập lụt đô thị Hà Nội. Vấn đề ngập lụt tại các đô thị lớn gắn với nhiều yếu tố, từ hạ tầng thoát nước, diễn biến mưa cực đoan đến năng lực điều hành và cảnh báo. Vì vậy, việc tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là các giải pháp đã được kiểm nghiệm trong quản trị nước đô thị, có thể đem lại gợi ý quan trọng cho Việt Nam trong quá trình xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Mở rộng hợp tác về công nghệ, kinh tế nước và đào tạo nhân lực
Ngoài các nội dung trọng điểm, NAWAPI và các đối tác Hàn Quốc còn trao đổi về khả năng mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược. Các nội dung được đề cập gồm chuyển đổi số ngành nước, quan trắc và dự báo tài nguyên nước, kinh tế nước, công nghệ khử mặn và tái sử dụng nước, cùng các giải pháp giúp đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu và ngập lụt.
Hai bên cũng quan tâm đến hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu khoa học chung. Đây là yếu tố cần thiết để các chương trình hợp tác không chỉ dừng ở chuyển giao kinh nghiệm, mà còn tạo ra năng lực tự chủ về chuyên môn, vận hành và phát triển công nghệ phù hợp với điều kiện Việt Nam. Trong lĩnh vực tài nguyên nước, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng làm chủ dữ liệu có vai trò trực tiếp đối với hiệu quả quản lý.
Theo các chuyên gia, việc kết hợp kinh nghiệm quốc tế và năng lực công nghệ của K-water với nhu cầu thực tiễn tại Việt Nam sẽ góp phần hình thành các mô hình quản lý nước hiện đại, tích hợp và có khả năng thích ứng cao. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp khi tài nguyên nước ngày càng chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, phát triển đô thị và nhu cầu sử dụng nước trong sản xuất, sinh hoạt.
Củng cố quan hệ đối tác vì an ninh nguồn nước
Chuyến công tác không chỉ đạt kết quả trong trao đổi chuyên môn, mà còn góp phần củng cố quan hệ hợp tác, sự tin cậy và gắn bó giữa các cơ quan chuyên môn của hai nước. Lãnh đạo K-water và KWRI khẳng định mong muốn tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam nói chung và NAWAPI nói riêng trong các chương trình phát triển hạ tầng tài nguyên nước, ứng phó thiên tai và chuyển đổi số ngành nước.
Về phía Việt Nam, ông La Đức Dũng, Tổng Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia (NAWAPI), nhấn mạnh NAWAPI sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác Hàn Quốc, đặc biệt là K-water, để cụ thể hóa các nội dung đã thống nhất. Đồng thời, hai bên sẽ thúc đẩy triển khai hiệu quả các sáng kiến hợp tác phù hợp với định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Đại Hàn Dân Quốc.
Những kết quả từ các cuộc làm việc, khảo sát công nghệ tại thực địa và trao đổi chuyên sâu đã tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam và Hàn Quốc tiếp tục hình thành các chương trình, dự án hợp tác có chiều sâu, hiệu quả thực tiễn. Trọng tâm trong thời gian tới là tăng cường năng lực quy hoạch, điều tra, đánh giá, dự báo và cảnh báo tài nguyên nước, qua đó góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển bền vững trong bối cảnh nhiều thách thức mới đang đặt ra.
