Trên những cánh đồng thuộc dự án hợp tác trồng lúa giữa Việt Nam và Cuba, hình ảnh đàn vịt được thả nuôi ngay giữa ruộng lúa đã tạo nên sự chú ý đặc biệt. Cách làm này gợi nhớ rõ nét đến mô hình nuôi vịt chạy đồng quen thuộc ở nhiều vùng sản xuất lúa của Việt Nam, nhất là tại các cánh đồng miền Tây.
Không chỉ là một chi tiết thú vị trong sản xuất nông nghiệp, đàn vịt trên đồng lúa Cuba còn cho thấy khả năng mở rộng các mô hình canh tác kết hợp, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam trong hợp tác với bạn bè quốc tế. Theo tờ Granma của Cuba, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez đã bày tỏ sự ấn tượng khi đến thăm khu vực triển khai dự án tại Pinar del Río.
Dự án lúa Việt Nam - Cuba tạo kết quả đáng chú ý
Theo Granma, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez mới đây đã đến thăm Công ty Công nghiệp Nông nghiệp Granos Los Palacios, tại Pinar del Río. Đây là nơi đang triển khai dự án hợp tác trồng lúa giữa Việt Nam và Cuba, với sự tham gia của Công ty Agri-VMA.
Tại đây, Chủ tịch Cuba được giới thiệu về kết quả sản xuất lúa trong thời gian qua. Ông cũng đặc biệt quan tâm đến hình ảnh những con vịt được nuôi ngay trên cánh đồng. Với người Việt Nam, đây là mô hình không xa lạ: sau hoặc trong quá trình canh tác lúa, vịt được thả trên ruộng để tận dụng thức ăn tự nhiên, góp phần khai thác tốt hơn không gian sản xuất nông nghiệp.
Trong chuyến thăm, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ rào cản để mở rộng diện tích trồng lúa. Ông nêu rõ: Mọi trở ngại phải được loại bỏ, như vậy, không chừa chỗ cho những lý lẽ có thể biện minh cho thủ tục hành chính rườm rà để tiếp tục mở rộng diện tích trồng lúa.
Hơn 800ha lúa đã được gieo trồng, năng suất đạt 9 tấn/ha
Ông Michel Ballate Camejo, Tổng Giám đốc Công ty Công nghiệp Nông nghiệp Granos Los Palacios, cho biết Agri-VMA đã hoạt động tại đây khoảng 3 mùa vụ. Nhờ dự án hợp tác, hơn 800ha lúa đã được gieo trồng. Trong thời gian tới, diện tích lúa dự kiến đạt khoảng 1.700ha, với kế hoạch thu hoạch khoảng 14.000 tấn gạo.
Đáng chú ý, ông Michel Ballate Camejo cho biết hiện nay đơn vị đang thu hoạch lúa với năng suất 9 tấn/ha. Theo ông, đây là mức năng suất mà Cuba chưa từng thấy trong nhiều năm. Kết quả này cho thấy hiệu quả của việc kết hợp kinh nghiệm sản xuất lúa của Việt Nam với điều kiện sản xuất tại Cuba.
Ông Ballate phân tích rằng hợp tác với các chuyên gia Việt Nam đã giúp doanh nghiệp và nông dân Cuba giải quyết nhiều bài toán khó. Trước hết là bài toán vật tư đầu vào cần thiết cho sản xuất. Bên cạnh đó, gạo là loại ngũ cốc rất quan trọng ở Cuba, đòi hỏi hệ thống công nghệ canh tác tiên tiến, trong khi các chuyên gia Việt Nam có nhiều kinh nghiệm thực tế trong sản xuất lúa.
Theo ông Michel Ballate Camejo, nền nông nghiệp quảng canh của Cuba khi được kết hợp với phương pháp thâm canh của Việt Nam đã tạo ra những kết quả đang được ghi nhận. Ông cũng cho biết loại hình hợp tác này sẽ được mở rộng sang các khu vực khác trên đảo.
Kinh nghiệm Việt Nam và cách thích ứng trong điều kiện khó khăn
Một điểm được phía Cuba đánh giá cao là khả năng thích ứng của các chuyên gia Việt Nam trong điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, đặc biệt là khó khăn về năng lượng. Theo ông Michel Ballate Camejo, để bảo đảm chất lượng lúa, các chuyên gia Việt Nam đã có những sáng kiến phù hợp với thực tế tại địa phương. Ông dẫn chứng việc lúa đang được phơi khô trên các tuyến đường.
Cũng theo Tổng Giám đốc Công ty Công nghiệp Nông nghiệp Granos Los Palacios, doanh nghiệp đang tìm cách mua khoảng 4.000ha đất ở Pinar del Río để mở rộng diện tích lúa. Mục tiêu của việc mở rộng là góp phần bảo đảm nguồn cung đối với mặt hàng lương thực thiết yếu.
Đứng giữa những cánh đồng có máy móc đang hoạt động, Chủ tịch Cuba Díaz-Canel đã gặp gỡ đại diện Công ty Agri-VMA của Việt Nam, trong đó có ông Nguyễn Văn Quang, Chủ tịch HĐQT Công ty. Chủ tịch Cuba nhấn mạnh những kinh nghiệm đang được tích lũy tại đây có thể được chuyển giao sang những nơi khác, bởi vẫn còn rất nhiều đất chưa được trồng trọt.
Ông cũng nêu bật giá trị của việc tiếp tục kết nối thêm nhiều nhà sản xuất với các khu vực nông nghiệp. Đây là hướng đi có ý nghĩa trong bối cảnh Cuba muốn tăng năng lực sản xuất trong nước, nhất là với các mặt hàng lương thực thiết yếu như gạo.
Triển vọng nuôi vịt chạy đồng và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp
Trước đó, trao đổi với Dân Việt về các mô hình hợp tác sản xuất lúa gạo, nuôi trồng thủy sản giữa Việt Nam và Cuba, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đánh giá các mô hình đang phát triển tốt. Ông cho rằng Cuba có nhiều tiềm năng để phát triển thêm các đối tượng vật nuôi, cây trồng khác như nuôi vịt, gà siêu trứng, nuôi vịt chạy đồng.
Theo nguyên Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của Cuba phù hợp để mở rộng sản xuất nhiều đối tượng cây trồng, vật nuôi có tiềm năng. Phía Cuba cũng đề nghị Việt Nam giúp đỡ phát triển các mô hình trồng cây ăn quả, các mô hình chăn nuôi với những đối tượng vật nuôi mới.
Ông Phùng Đức Tiến cho biết hiện đã có doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu hợp tác trồng điều ở Cuba. Ngoài ra, ông nhận định các mô hình nuôi vịt, gà siêu trứng, nuôi bò, nuôi vịt chạy đồng như ở Việt Nam có thể phát triển ở Cuba để tận dụng tốt nguồn phụ phẩm nông nghiệp.
Trong sản xuất nông nghiệp, việc kết hợp trồng lúa với chăn nuôi trên cùng không gian canh tác có thể giúp tăng hiệu quả sử dụng đất và nguồn thức ăn tự nhiên. Với trường hợp Cuba, hình ảnh đàn vịt trên đồng lúa không chỉ là sự thử nghiệm một mô hình quen thuộc của Việt Nam, mà còn gợi mở hướng khai thác phụ phẩm và đa dạng hóa sản xuất tại các vùng trồng lúa.
Doanh nghiệp được xác định là lực lượng chủ lực
Trên cơ sở mô hình hợp tác với doanh nghiệp sản xuất lúa gạo đã thành công tại Cuba thời gian qua, hai bên thống nhất coi doanh nghiệp là lực lượng chủ lực trong giai đoạn tiếp theo. Hướng đi này nhằm phát huy những kết quả hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ sản xuất và quản lý giữa hai Chính phủ trong nhiều năm qua.
Các doanh nghiệp Việt Nam được khuyến khích đầu tư vào Cuba trong các dự án trồng lúa, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia súc - gia cầm, nghiên cứu và sản xuất chế phẩm sinh học. Bên cạnh đó là việc hình thành thị trường cung ứng vật tư đầu vào cho các nông hộ Cuba.
Nếu được triển khai đồng bộ, những hoạt động này có thể góp phần nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp của Cuba và từng bước giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Từ cánh đồng lúa tại Pinar del Río, mô hình hợp tác Việt Nam - Cuba đang cho thấy không chỉ là câu chuyện năng suất lúa, mà còn là khả năng chuyển giao kinh nghiệm sản xuất, tổ chức lại chuỗi cung ứng và mở rộng các mô hình nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương.
Hình ảnh vịt chạy đồng trên ruộng lúa Cuba vì thế mang nhiều ý nghĩa hơn một mô hình chăn nuôi đơn lẻ. Đó là dấu hiệu cho thấy kinh nghiệm nông nghiệp Việt Nam đang được tiếp nhận, điều chỉnh và thử nghiệm trong một không gian sản xuất mới, nơi hợp tác giữa hai bên có thể tiếp tục mở rộng từ hạt gạo sang chăn nuôi, thủy sản, cây ăn quả và các lĩnh vực nông nghiệp khác.