Canh ngải cứu từ lâu được nhiều gia đình xem như một món ăn dân dã, dễ nấu, vừa ngon miệng vừa có giá trị chăm sóc sức khỏe. Với những người khó ngủ, hay bồn chồn hoặc cơ thể dễ nhiễm lạnh, một bát canh nóng vào buổi tối có thể mang lại cảm giác thư thái, nhẹ người và dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Ngải cứu vốn là loại rau quen thuộc ở nhiều vùng quê. Cây thường mọc trong vườn, không cần chăm sóc cầu kỳ nhưng vẫn xanh tốt. Chính vì sự phổ biến ấy, không ít người chỉ xem ngải cứu như một loại rau mọc dại, mà chưa nhận ra hết giá trị của nó trong bữa ăn và trong kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe theo Đông y.
Ngải cứu, vị rau vườn quen thuộc được Đông y đánh giá cao
Trong lịch sử, ngải cứu từng được xem là một món ăn có mặt trong triều đình, trong cung điện Trung Hoa qua nhiều triều đại. Loại rau này được quý trọng bởi mùi thơm riêng, vị đặc trưng và khả năng kết hợp trong nhiều món ăn. Với người hợp khẩu vị, ngải cứu có hương thơm nhẹ, thanh và tạo cảm giác dễ chịu khi dùng nóng.
Tuy vậy, không phải ai cũng thích mùi của ngải cứu. Một số người khi mới ngửi có thể cảm thấy mùi hơi hắc hoặc khó chịu. Nhưng chính hương thơm độc đáo này lại được dân gian ghi nhận là có tác dụng xua ruồi muỗi, côn trùng. Quan sát trong vườn cũng có thể thấy cây ngải cứu ít khi bị sâu, nhện hay côn trùng tấn công như một số loài thực vật khác.
Ngải cứu được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là châu Á. Tại các vùng nông thôn, cây xuất hiện khá phổ biến trong vườn nhà, ven lối đi, nhất là vào mùa xuân. Người dân đã quen hái lá non để làm thực phẩm. Ở thành phố, dù không có vườn, người tiêu dùng vẫn có thể tìm mua ngải cứu tại chợ xanh hoặc các siêu thị bán thực phẩm xanh với mức giá bình dân.
Vì sao canh ngải cứu được ví như món ăn hỗ trợ giấc ngủ?
Theo Đông y, lá ngải cứu có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Loại lá này được cho là có khả năng làm ấm kinh mạch, điều hòa khí huyết, an thần, tĩnh tâm, thông kinh hoạt lạc, loại bỏ phong hàn và hỗ trợ chống cảm lạnh. Vì vậy, trong đời sống hằng ngày, ngải cứu không chỉ được dùng như rau ăn mà còn được xem là một vị thuốc quý trong vườn.
Có người sử dụng ngải cứu trong châm cứu, có người đun nước uống, nhưng cách gần gũi và dễ áp dụng nhất vẫn là chọn lá non để nấu canh. Khi chế biến thành canh ngải cứu, vị đắng tự nhiên được làm dịu đi, hương thơm trở nên nhẹ hơn, nước canh thanh mát nhưng vẫn tạo cảm giác ấm bụng.
Từ mùa xuân tới đầu hè, ăn một bát canh nóng có thể giúp cơ thể ấm hơn, đầu óc thư giãn hơn. Đặc biệt với phụ nữ, món canh này thường được nhắc đến như một lựa chọn hỗ trợ an thần, giúp ngủ ngon từ đêm tới sáng. Khác với thuốc ngủ, đây là món ăn lành tính, dễ hấp thụ và không tạo cảm giác phụ thuộc nếu dùng như một phần của bữa ăn gia đình.
Cách nấu canh ngải cứu với thịt nạc
Món canh ngải cứu phù hợp với những người khó ngủ, mất ngủ, tâm trạng bồn chồn, bất an hoặc khí huyết kém. Nguyên liệu đơn giản, dễ mua, thời gian chế biến ngắn. Điều quan trọng là chọn lá non, nấu vừa chín tới để giữ được mùi thơm và vị thanh của rau.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
- Lá ngải cứu tươi non: 300g.
- Thịt nạc: 200g.
- Gừng tươi thái sợi nhỏ: 1 ít vừa ăn.
- Bột gia vị: vừa ăn.
- Rượu nấu ăn hoặc rượu trắng, dầu ăn, muối.
Các bước chế biến
Trước hết, chọn và rửa sạch lá ngải cứu tươi. Nên ưu tiên những lá nhỏ, non, xanh hơn vì lá già thường có vị đắng đậm. Sau khi rửa, để rau ráo nước trước khi cho vào nồi, tránh làm nước canh bị loãng vị.
Thịt nạc cắt thành lát mỏng. Có thể thêm một ít tinh bột để ướp, giúp lát thịt mềm và mịn hơn khi nấu. Trước khi cho vào nồi, nên ướp thịt với một chút rượu trắng để khử mùi, sau đó trộn thêm ít dầu ăn và muối rồi để ngấm gia vị.
Gừng tươi thái sợi nhỏ là thành phần nên có trong món canh này. Gừng không chỉ giúp tăng hương vị mà còn góp phần xua cảm lạnh, làm ấm dạ dày. Gừng cũng thường được dùng trong nhiều món ăn phù hợp với ngải cứu, nhất là các món dùng khi thời tiết se lạnh hoặc cơ thể mệt mỏi.
Cho một lượng nước thích hợp vào nồi, đun đến khi nước sôi. Sau đó thả thịt nạc đã ướp cùng gừng thái nhỏ vào, đun trên lửa vừa thấp để giữ lại vị ngọt của thịt. Khi thịt đã chín kỹ, cho phần ngải cứu đã rửa sạch vào nồi.
Tiếp tục đun trên lửa vừa, thêm một chút dầu ăn và lượng muối vừa phải. Khi rau đổi màu, chín tới và tỏa mùi thơm đặc trưng thì tắt bếp. Không nên nấu quá lâu vì rau dễ mất màu, vị đắng rõ hơn và hương thơm nhẹ ban đầu cũng giảm đi.
Thưởng thức đúng lúc để món ăn phát huy giá trị
Sau khi nấu xong, múc canh ngải cứu ra bát, chờ nguội bớt rồi thưởng thức khi còn ấm. Rau chín mềm, thơm, có vị thanh mát; nước canh nấu cùng thịt nạc cho vị ngọt đậm, dễ ăn hơn so với cách luộc hoặc nấu quá đơn giản.
Đây là món ăn nên dùng vào buổi tối, nhất là với người cần thư giãn sau một ngày làm việc. Một bát canh nóng, có rau, thịt và gừng, giúp bữa ăn nhẹ nhàng hơn, đồng thời tạo cảm giác ấm bụng trước khi nghỉ ngơi. Với những người chưa quen vị ngải cứu, có thể bắt đầu bằng lượng rau vừa phải để dễ thích nghi.
Phần thịt nạc nấu kèm có thể dùng thịt lợn hoặc thịt gà. Trong trường hợp không có thịt, người nấu cũng có thể thay bằng trứng gà. Cách nấu với trứng vẫn giữ được hương vị hấp dẫn, bổ dưỡng và phù hợp cho bữa ăn gia đình.
Từ một loại rau vườn dân dã, ngải cứu có thể trở thành món ăn chăm sóc sức khỏe nếu biết chọn lá non và nấu đúng cách. Canh ngải cứu không phải là thuốc thay thế điều trị bệnh, nhưng là lựa chọn ẩm thực lành tính, dễ làm, giúp bữa tối thêm ấm áp và hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên hơn.
