Giá trái cây giảm đang phủ bóng lên mùa thu hoạch ở nhiều vùng trồng cây ăn trái phía Nam. Từ sáng sớm, xe tải ra vào vườn, thương lái tất bật thu mua, nông dân khẩn trương cắt hái để kịp giao hàng. Không khí chính vụ vẫn nhộn nhịp, nhưng phía sau là nỗi lo rõ rệt khi nhiều loại trái cây đồng loạt mất giá.
Từ Tây Ninh, Đồng Nai đến các tỉnh Tây Nam Bộ, sầu riêng, chôm chôm, mít, xoài, thanh long đều chịu áp lực giảm giá. Nhiều nhà vườn cho biết sản lượng năm nay khá, thậm chí một số vườn tăng năng suất, nhưng số tiền thu về không tương xứng do giá bán thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước.
Giá trái cây giảm, nhà vườn Đồng Nai thu hoạch nhiều vẫn kém vui
Tại phường Dầu Giây, TP Đồng Nai, vụ trái cây năm nay diễn ra trong tâm trạng trái ngược. Vườn cây vẫn sai trái, hoạt động thu hoạch vẫn diễn ra liên tục, song niềm vui của người trồng không trọn vẹn vì giá bán đi xuống ngay thời điểm chính vụ, khi lượng hàng đưa ra thị trường lớn nhất.
Ông Tống Văn Khuê có hơn 1,5ha sầu riêng Ri6 đang cho thu hoạch năm thứ 3. Theo ông, thời tiết thất thường trong giai đoạn ra hoa khiến năng suất giảm đáng kể. Nếu năm ngoái vườn đạt sản lượng hơn 20 tấn, thì năm nay chỉ còn hơn 10 tấn. Giá bán cũng thấp hơn, từ mức trên 30.000 đồng/kg của năm ngoái xuống dưới 30.000 đồng/kg trong năm nay.
Không chỉ sầu riêng, chôm chôm cũng chịu áp lực khi giá liên tục đi xuống. Thời tiết thuận lợi giúp nhiều vườn tăng năng suất từ 20-30%, nhưng người trồng vẫn khó vui vì giá giảm nhanh sau khi bước vào thu hoạch rộ. Ông Đinh Văn Thuận, nhà vườn tại Dầu Giây, cho biết đầu vụ giá chôm chôm khá tốt, nhưng chỉ khoảng 2 tuần sau đã giảm mạnh.
Theo ông Thuận, chôm chôm thường có thời điểm chỉ còn khoảng 5.000 đồng/kg. Chôm chôm nhãn từ hơn 30.000 đồng/kg giảm xuống còn khoảng 20.000 đồng/kg. Ông nói, loại nào cũng giảm giá, thu hoạch nhiều nhưng tiền thu về không được như mong muốn.
Diện tích cây ăn trái lớn khiến biến động giá tác động mạnh đến đời sống
Theo ông Nguyễn Xuân Thời, Chủ tịch Hội Nông dân phường Dầu Giây, địa phương hiện có hơn 2.300ha cây ăn trái, trong đó chôm chôm và sầu riêng chiếm hơn 50% diện tích. Đây là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân, vì vậy khi giá trái cây giảm, tác động không chỉ nằm ở từng vườn cây mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của cả vùng sản xuất.
Ông Thời cho biết, hiện thương lái mua sầu riêng tại vườn khoảng 29.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với mức trên 35.000 đồng/kg của năm ngoái. Giá chôm chôm cũng giảm từ trên 25.000 đồng/kg xuống còn khoảng 18.000 đồng/kg. Với nhóm cây ăn trái cần vốn đầu tư, công chăm sóc và thời gian thu hoạch tập trung, mức giảm này khiến lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp đáng kể.
Tại Tây Ninh, tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở nhiều vùng trồng. Xoài, thanh long, ổi hiện được bán với giá từ 8.000 - 20.000 đồng/kg. Mít và dưa hấu dưới 15.000 đồng/kg, thấp hơn 20-30% so với cùng kỳ năm trước. Khi nhiều loại trái cây cùng vào vụ, áp lực tiêu thụ càng lớn, nhất là với những mặt hàng khó bảo quản lâu ở dạng tươi.
Nguồn cung dồi dào, sức mua chưa tăng tương xứng
Tình trạng giá trái cây giảm không chỉ thể hiện tại vùng sản xuất mà còn thấy rõ ở các chợ đầu mối và thị trường bán lẻ. Tại TP.HCM, nhiều điểm bán trái cây ven đường xuất hiện dày đặc. Chôm chôm được bán với giá từ 15.000-35.000 đồng/kg tùy loại, xoài cát Cao Lãnh dao động 25.000-30.000 đồng/kg, thanh long từ 15.000-30.000 đồng/kg.
Măng cụt cũng giảm xuống khoảng 60.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với năm ngoái. Bà Trần Kiều Linh, tiểu thương tại phường Thuận An, TP.HCM, cho biết nguồn hàng năm nay rất dồi dào nhưng sức mua chưa cải thiện như kỳ vọng. Nhiều loại trái cây cùng vào vụ nên nguồn cung tăng rất mạnh, giá giảm nhưng lượng khách mua không tăng nhiều.
Ở các tỉnh Tây Nam Bộ, giá mít Thái tiếp tục ghi nhận ở mức thấp. Mít loại 1 chỉ khoảng 4.000 - 5.000 đồng/kg, trong khi loại 2 và loại 3 dao động từ 2.500 - 3.500 đồng/kg. Với mặt bằng giá này, nhiều nhà vườn cho biết gần như không có lãi, bởi chi phí chăm sóc, thu hoạch và vận chuyển vẫn là gánh nặng thường trực.
Ông Nguyễn Bình Phương, Giám đốc Bộ phận Kinh doanh Công ty Cổ phần Quản lý và Kinh doanh chợ Nông sản Thủ Đức, phường Tam Bình, TP.HCM, cho biết mỗi ngày chợ tiếp nhận khoảng 2.300 tấn hàng hóa, riêng trái cây chiếm khoảng 600 tấn. Nguồn cung lớn khiến giá nhiều mặt hàng giảm sâu. Tại đây, bưởi da xanh hiện bán khoảng 20.000-25.000 đồng/kg, sầu riêng Ri6 khoảng 35.000 đồng/kg, dưa hấu khoảng 12.000 đồng/kg.
Xuất khẩu gặp thách thức, chế biến sâu là hướng giảm áp lực
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nguyên nhân chính khiến giá trái cây giảm là thời tiết thuận lợi giúp năng suất cây trồng tăng cao. Nhiều loại trái cây như xoài, thanh long, cam sành, dưa hấu, chôm chôm đồng loạt bước vào vụ thu hoạch, khiến nguồn cung vượt nhu cầu tiêu thụ trong cùng thời điểm.
Bên cạnh yếu tố mùa vụ, hoạt động xuất khẩu cũng gặp nhiều thách thức. Các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Từ ngày 1/6/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc áp dụng Lệnh 280 về đăng ký và quản lý doanh nghiệp sản xuất thực phẩm xuất khẩu, khiến doanh nghiệp phải đáp ứng thêm nhiều điều kiện mới.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, để hạn chế tình trạng giá trái cây giảm lặp lại mỗi mùa thu hoạch, ngành rau quả cần đẩy mạnh chế biến sâu như sấy khô, làm nước ép, đông lạnh và đóng hộp. Đây là hướng đi quan trọng nhằm giảm áp lực tiêu thụ trái cây tươi, kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị nông sản cho người trồng.
Diễn biến tại Đồng Nai, Tây Ninh và Tây Nam Bộ cho thấy bài toán thị trường của cây ăn trái không chỉ nằm ở sản lượng. Khi được mùa nhưng tiêu thụ chậm, thu nhập của nông dân vẫn có thể giảm. Vì vậy, tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, nâng chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và mở rộng chế biến là những giải pháp cần thiết để ổn định đầu ra trong các vụ tới.
