UBND tỉnh Lào Cai mới đây ban hành kế hoạch phát triển trồng dâu, nuôi tằm năm 2026, với định hướng nâng cao giá trị ngành dâu tằm tơ theo chuỗi liên kết. Mục tiêu đặt ra là duy trì, mở rộng diện tích trồng dâu, đồng thời tổ chức lại sản xuất để tăng năng suất, ổn định đầu ra và nâng giá trị sản phẩm.
Theo kế hoạch, Lào Cai phấn đấu đưa diện tích trồng dâu đạt 1.700ha vào năm 2026. Trong đó, tỉnh giữ ổn định 1.457ha hiện có và trồng mới thêm 243ha. Trên nền diện tích này, ngành nông nghiệp địa phương kỳ vọng sản lượng kén tằm toàn tỉnh đạt khoảng 2.300 tấn, giá trị sản xuất dự kiến vượt 460 tỷ đồng.
Mở rộng thêm 243ha, nâng năng suất lá dâu bình quân
Việc mở rộng diện tích dâu không chỉ nhằm tăng quy mô vùng nguyên liệu, mà còn hướng đến bảo đảm nguồn thức ăn ổn định cho nuôi tằm. Lào Cai đặt mục tiêu nâng năng suất lá dâu lên mức bình quân 27 tấn/ha, tương ứng sản lượng khoảng 45.900 tấn. Đây là điều kiện quan trọng để các hộ nuôi tằm chủ động hơn trong sản xuất, hạn chế tình trạng thiếu lá dâu vào những thời điểm nhu cầu tăng cao.
Trong cơ cấu sản xuất dâu tằm, chất lượng và sự ổn định của vùng dâu quyết định trực tiếp đến hiệu quả nuôi tằm. Vì vậy, kế hoạch năm 2026 của tỉnh nhấn mạnh yêu cầu phát triển diện tích theo hướng tập trung, phù hợp điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển chung của từng địa phương. Những diện tích cây trồng có giá trị kinh tế thấp sẽ được rà soát, chuyển đổi sang trồng dâu ở nơi có điều kiện phù hợp, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Không dừng ở việc tăng diện tích, Lào Cai định hướng toàn bộ diện tích trồng dâu đến hết năm 2026 sản xuất theo chuỗi giá trị. Cách làm này gắn kết các khâu từ trồng trọt, nuôi tằm, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, qua đó giảm rủi ro cho người dân và tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu.
Tổ chức sản xuất theo chuỗi, tăng vai trò hợp tác xã
Một nội dung trọng tâm của kế hoạch là tổ chức lại sản xuất ở các vùng dâu tằm. Các địa phương sẽ rà soát, quy hoạch vùng trồng dâu tập trung, tránh phát triển manh mún, thiếu liên kết. Việc hình thành vùng nguyên liệu ổn định giúp quá trình chăm sóc, thu hái, vận chuyển lá dâu và cung ứng cho nuôi tằm thuận lợi hơn.
Tỉnh Lào Cai chú trọng phát triển mối liên kết giữa vùng nguyên liệu với các cơ sở chế biến, tiêu thụ kén tằm. Các hợp tác xã, tổ hợp tác được khuyến khích thành lập và nâng cao năng lực hoạt động, đóng vai trò cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp. Khi người dân tham gia liên kết, việc tiếp cận kỹ thuật, giống mới, vật tư đầu vào và hợp đồng tiêu thụ có điều kiện thuận lợi hơn.
Liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Việc ký kết hợp đồng bao tiêu kén tằm giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất, đồng thời giúp doanh nghiệp có kế hoạch thu mua, sơ chế và chế biến phù hợp với nhu cầu thị trường.
Ứng dụng giống mới và kỹ thuật nuôi tằm hiện đại
Bên cạnh tổ chức sản xuất, kế hoạch của Lào Cai nhấn mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Các giống dâu năng suất cao như GQ2, GQ20, DA10 được đưa vào sản xuất. Cùng với đó, các giống tằm chất lượng như VS01, VH2020, LĐ22 được sử dụng để cải thiện hiệu quả nuôi tằm và chất lượng kén.
Trong khâu nuôi, tỉnh định hướng áp dụng các kỹ thuật hiện đại như nuôi tằm trên khay trượt, nuôi bằng dâu cắt cành, sử dụng nhà tằm có điều hòa và hệ thống giám sát môi trường. Những giải pháp này có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện nuôi, từ đó giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ thành công và hiệu quả chăn nuôi.
Lào Cai cũng đẩy mạnh cơ giới hóa, hiện đại hóa một số khâu trong sản xuất và chế biến. Mục tiêu là từng bước nâng cao chất lượng kén tằm, đáp ứng yêu cầu của công nghệ ươm tơ tự động. Cùng với đó, các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ thuật được triển khai rộng rãi, gắn với xây dựng mô hình điểm để người dân dễ tiếp cận và áp dụng vào thực tiễn.
Thúc đẩy chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường
Để nâng cao giá trị gia tăng, Lào Cai quan tâm phát triển công nghiệp chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm từ kén tằm. Các chính sách hỗ trợ như ưu đãi lãi suất vay vốn, tạo điều kiện tiếp cận đất đai, khuyến khích đầu tư xây dựng cơ sở chế biến được triển khai nhằm thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị dâu tằm tơ.
Việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sơ chế, chế biến và tiêu thụ sản phẩm được xem là động lực quan trọng để hình thành các chuỗi liên kết sản xuất khép kín. Khi có doanh nghiệp đồng hành, sản xuất dâu tằm không chỉ dừng ở khâu bán kén thô mà có thêm cơ hội nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Về cơ chế chính sách, kế hoạch được triển khai dựa trên Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh, trong đó quy định các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản. Đây là cơ sở để bảo đảm nguồn lực, tạo động lực cho các tổ chức, cá nhân tham gia phát triển ngành dâu tằm tơ.
UBND tỉnh Lào Cai giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức thực hiện kế hoạch. Sở có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai. Hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường tiêu thụ cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.
Với mục tiêu 1.700ha dâu, sản lượng lá dâu khoảng 45.900 tấn và kén tằm khoảng 2.300 tấn, kế hoạch năm 2026 cho thấy Lào Cai đang hướng ngành dâu tằm tơ sang giai đoạn phát triển bài bản hơn. Trọng tâm không chỉ là mở rộng diện tích, mà là xây dựng chuỗi sản xuất ổn định, ứng dụng công nghệ và tăng giá trị cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
