Quảng Trị đang xây dựng Đề án cung cấp nước sạch giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục tiêu bảo đảm cấp nước an toàn, bền vững cho người dân trên toàn tỉnh. Đây là định hướng quan trọng trong bối cảnh nhu cầu nước sinh hoạt ngày càng đòi hỏi ổn định hơn, đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng khó khăn và những nơi chịu tác động rõ của biến đổi khí hậu.
Theo mục tiêu được đặt ra, Quảng Trị hướng tới việc đến năm 2050 có 100% người dân được sử dụng nước sạch. Để tiến tới mục tiêu dài hạn này, tỉnh xác định giai đoạn 2026 - 2030 là bước rà soát, củng cố và mở rộng nền tảng hạ tầng cấp nước, đồng thời xây dựng phương án khai thác nguồn nước phù hợp với điều kiện từng khu vực.
Rà soát toàn diện hệ thống cấp nước và nguồn nước
Theo đề án, Quảng Trị sẽ rà soát toàn diện hệ thống cấp nước tại đô thị, nông thôn, khu công nghiệp và khu kinh tế. Việc rà soát không chỉ dừng ở hiện trạng công trình, mà còn nhằm nhận diện rõ năng lực cấp nước, mức độ ổn định, khả năng vận hành và những điểm còn thiếu trong mạng lưới phục vụ dân sinh.
Cùng với đó, tỉnh sẽ đánh giá chất lượng, trữ lượng nguồn nước mặt và nước ngầm. Đây là cơ sở để xây dựng phương án khai thác phù hợp, tránh tình trạng đầu tư hạ tầng nhưng thiếu nguồn cấp ổn định, hoặc khai thác chưa tương thích với đặc điểm từng vùng. Với địa bàn có cả đô thị, nông thôn, miền núi và khu kinh tế, việc nắm chắc nguồn nước là điều kiện cần để bảo đảm cấp nước an toàn trong dài hạn.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Trong giai đoạn trước mắt, Quảng Trị đặt mục tiêu đến năm 2030 có 92% dân số đô thị được sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung. Đây là nhóm khu vực có nhu cầu sử dụng nước ổn định, mật độ dân cư cao và cần hệ thống cấp nước vận hành đồng bộ, liên tục.
Đối với khu vực nông thôn, tỉnh đặt mục tiêu 80% hộ dân được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn. Mục tiêu này có ý nghĩa lớn đối với chất lượng sống của người dân nông thôn, nơi điều kiện tiếp cận nước sạch giữa các vùng có thể còn khác nhau. Cùng thời điểm, Quảng Trị phấn đấu giảm tỷ lệ công trình cấp nước hoạt động kém bền vững xuống còn 30%, qua đó nâng hiệu quả đầu tư và hạn chế tình trạng công trình có nhưng vận hành không ổn định.
- Đến năm 2030: 92% dân số đô thị sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung.
- Khu vực nông thôn: 80% hộ dân sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn.
- Công trình cấp nước: giảm tỷ lệ hoạt động kém bền vững xuống còn 30%.
Mở rộng mạng lưới theo hướng liên vùng, liên xã
Một định hướng đáng chú ý của đề án là mở rộng mạng lưới cấp nước theo hướng liên vùng, liên xã. Cách tiếp cận này giúp tăng khả năng kết nối giữa các khu vực, hạn chế tình trạng mỗi nơi đầu tư nhỏ lẻ, phân tán, khó vận hành và khó duy trì chất lượng dịch vụ lâu dài.
Quảng Trị sẽ ưu tiên khu vực miền núi, vùng khó khăn và những nơi thường xuyên thiếu nước sinh hoạt do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Việc ưu tiên này phù hợp với yêu cầu bảo đảm an sinh, bởi nước sạch là nhu cầu thiết yếu, tác động trực tiếp đến sức khỏe, đời sống và điều kiện phát triển của cộng đồng dân cư.
Ở các địa bàn dễ thiếu nước, mạng lưới cấp nước bền vững không chỉ giúp người dân chủ động hơn trong sinh hoạt hằng ngày, mà còn giảm áp lực trong các thời điểm thời tiết bất lợi. Khi hệ thống được quy hoạch theo hướng liên kết, khả năng điều phối nguồn cấp giữa các khu vực cũng có cơ sở tốt hơn.
Chuyển đổi số trong quản lý ngành nước
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, Quảng Trị định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số ngành nước. Các giải pháp được nêu gồm ứng dụng GIS, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), lắp đặt đồng hồ nước thông minh và triển khai thanh toán không dùng tiền mặt.
Những công cụ này được kỳ vọng hỗ trợ công tác quản lý, theo dõi mạng lưới, kiểm soát sản lượng cấp nước, nâng cao tính minh bạch trong sử dụng dịch vụ và tạo thuận lợi cho người dân. Trong quản lý cấp nước hiện đại, dữ liệu có vai trò quan trọng vì giúp cơ quan chuyên môn và đơn vị vận hành phát hiện vấn đề nhanh hơn, từ đó có phương án xử lý kịp thời.
Việc lắp đặt đồng hồ nước thông minh và thanh toán không dùng tiền mặt cũng cho thấy định hướng nâng chất lượng dịch vụ công theo hướng thuận tiện hơn. Khi người dân có thể theo dõi, thanh toán và tiếp cận thông tin dễ dàng, hiệu quả sử dụng nước và ý thức tiết kiệm nước cũng có thêm điều kiện để được cải thiện.
Hoàn thành đề án trước ngày 20/9/2026
Đề án cung cấp nước sạch giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Quảng Trị dự kiến hoàn thành trước ngày 20/9/2026 bằng nguồn vốn ngân sách tỉnh. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì triển khai thực hiện.
Với các mục tiêu cụ thể cho năm 2030 và tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, đề án là bước chuẩn bị quan trọng để Quảng Trị nâng năng lực cấp nước sạch trên toàn địa bàn. Trọng tâm của quá trình này là rà soát đúng hiện trạng, khai thác phù hợp nguồn nước, đầu tư có trọng điểm cho vùng khó khăn và ứng dụng công nghệ trong quản lý, qua đó tiến tới mục tiêu mọi người dân được sử dụng nước sạch an toàn, bền vững.
